Scroll Top
boeken

Digitale schoolboeken niet meer leverbaar 

Vanaf 1 januari 2025 zullen leerlingen die digitaal lesmateriaal (dyslexiebestanden) nodig hebben om goed te kunnen leren, deze niet meer kunnen krijgen. Balans vindt dit onacceptabel. Ook kinderen met leesproblemen, dyslexie of andere ondersteuningsbehoeften die baat hebben bij de digitale lesboeken, moeten deze volgens bijvoorbeeld het VN-verdrag Handicap gewoon krijgen. Digitaal lesmateriaal is een compenserend hulpmiddel wat deze kinderen nodig hebben om passend onderwijs te kunnen volgen. Uitgeverijen, die volgens het Ministerie van Onderwijs de dyslexiebestanden zouden moeten maken, doen dit bijna nooit. Er is geen grondslag in de Nederlandse of Europese wet voor het digitaal toegankelijk maken van leermiddelen door de uitgeverijen van schoolboeken. Dus ze kunnen hier nu nog niet toe worden verplicht.

Vragen over digitaal lesmateriaal aan Onderwijsminister

Balans heeft Ilana Rooderkerk (D66) gevraagd zich hard te maken voor deze grote kansenongelijkheid. Vooral omdat Dedicon heeft aangekondigd te moeten gaan stoppen met het leveren van de digitale dyslexiebestanden. Tijdens het passend onderwijs-debat op 29 mei 2024, stelde Rooderkerk kritische vragen aan de Minister van Onderwijs over de beschikbaarheid van deze digitale schoolboeken. Ook Daan de Kort (VVD) stelde er vragen over en kondigde aan met een initiatiefwetsvoorstel voor toegankelijk lesmateriaal te willen komen. Waarop Rooderkerk zei dat er nu haast geboden is. En geen tijd voor het wachten op de positieve uitwerking van een initiatiefwet.

Toezeggingen van de Minister

Onderwijsminister Mariëlle Paul deed twee toezeggingen tijdens het debat. Ze komt direct na de zomervakantie met een brief over de ontstane situatie. En er komt op korte termijn een nul-meting over de beschikbaarheid van toegankelijk lesmateriaal.

Reactie van Balans op de toezeggingen

Balans is blij met deze toezeggingen. Maar daarmee is het probleem nog niet opgelost. We zullen ons hiervoor hard blijven maken de komende tijd, en we roepen het ministerie van Onderwijs op haar rol te pakken op zowel de korte als lange termijn. Voor de lange termijn moet de beschikbaarheid van toegankelijk lesmateriaal voor alle leerlingen die hier baat bij hebben worden geregeld in de wet. Voor de korte termijn vragen wij om maatregelen te treffen voor de overgangsperiode tot er een nieuwe wet is. Bijvoorbeeld door Dedicon en STI subsidie te geven zodat zij de dyslexiebestanden kunnen maken, totdat de uitgeverijen deze taak daadwerkelijk oppakken.

Nu ook al geen dekkend aanbod van dyslexiebestanden van schoolboeken

De beschikbaarheid van digitaal lesmateriaal is al jarenlang een toenemend probleem. In 2017 is het Ministerie van Onderwijs gestopt met de subsidie aan Dedicon voor het maken van dyslexiebestanden van schoolboeken. Destijds vond het Ministerie dat de uitgeverijen van de schoolboeken zelf moesten zorgen voor de beschikbaarheid van dyslexiebestanden. Op dat moment ontstond er dan ook een probleem voor kinderen die deze bestanden voor dyslexiesoftware nodig hebben om goed mee te kunnen doen met het onderwijs. Want de uitgeverijen maakten deze bestanden vrijwel nooit.

Voor kinderen met een dyslexieverklaring leverde Dedicon vanaf 2018 nog wel de dyslexiebestanden die ze al eerder hadden gemaakt (toen ze nog subsidie kregen). En ze maakten ieder jaar een aantal nieuwe dyslexiebestanden van nieuwe schoolboeken die het meest worden gebruikt. Dit betaalde Dedicon zelf. Maar daarmee was er nog geen dekkend aanbod. Want jaarlijks vernieuwen uitgeverijen hun schoolboeken, of ze doen aanpassingen. En bij elke vernieuwing of aanpassing zijn er ook nieuwe dyslexiebestanden nodig.
In 2022 heeft Balans, samen met Dyslexie Centraal, hierover opnieuw aan de bel getrokken bij het Ministerie van Onderwijs. We hadden toen onderzocht met een enquête hoe groot de groep toen al was die voor 1 of meer vakken geen digitale lesboeken kon krijgen. Voor 2022 waren hierover ook al moties ingediend door D66 en GroenLinks. Het Ministerie bleef toen echter volhouden dat de uitgeverijen van schoolboeken de digitale lesboeken gewoon moesten leveren. Dit blijkt nu dus niet geregeld te zijn volgens de wet.Nu laat Dedicon weten vanaf 1 januari 2025 helemaal te stoppen met het leveren van de dyslexiebestanden. Er is nog een tweede organisatie die dyslexiebestanden kan leveren: de Stichting Toegankelijke Informatie (STI), die met vrijwilligers ook van een aantal boeken de dyslexiebestanden maakt. Maar zij kunnen dit lang niet voor alle lesboeken doen. STI geeft aan te overwegen wat zij per 1 januari 2025 nog kunnen doen.

Nu ook al geen dekkend aanbod van dyslexiebestanden van schoolboeken

  • Uitgeverijen, die volgens het Ministerie van Onderwijs de dyslexiebestanden zouden moeten maken van schoolboeken, doen dit bijna nooit. Er is geen grondslag in de wet voor het digitaal toegankelijk maken van leermiddelen door de uitgeverijen van schoolboeken. Dus ze kunnen hier ook niet toe worden verplicht.
  • Dedicon stopt per 1 januari 2025 met het leveren van deze digitale lesboeken. Zij krijgen hiervoor overigens al sinds 2017 geen subsidie meer van het Ministerie van Onderwijs.
  • De STI (Stichting Toegankelijke Informatie) heeft aangegeven zich eind 2024 te moeten beraden over de voortzetting van levering van dyslexiebestanden. Zij hebben voor hun werk nooit subsidie gekregen van het Ministerie van Onderwijs.

Balans blijft zich in dit probleem vastbijten en wij blijven lobbyen voor toegankelijk lesmateriaal. Houd onze website, nieuwsbrief en sociale media in de gaten voor de nieuwste ontwikkelingen.

Related Posts

Privacyvoorkeuren
Wanneer u onze website bezoekt, kan deze informatie opslaan via uw browser van specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hier kunt u uw privacyvoorkeuren wijzigen. Let op dat het blokkeren van sommige soorten cookies van invloed kan zijn op uw ervaring op onze website en de diensten die wij aanbieden.