Internationaal DCD-congres in Finland: antwoorden op vragen van ouders

Antwoorden op vragen van ouders over hoofdpijn en DCD, rekenproblemen en DCD en het nut van auditieve ondersteuning bij DCD. Door Juan Manterola verzameld tijdens het internationale DCD-congres.

Juan Manterola is Jeugdarts Kinderrevalidatie en aanwezig op het 13e internationale DCD-congres in Finland. Tijdens dit congres heeft hij ouders en andere geïnteresseerden in DCD een inkijkje op het congres gegeven met zijn blogs. Een aantal ouders hadden via de Facebookpagina van Balans een vraag aan Juan gesteld. Op het congres waar alle belangrijke wetenschappers op het gebied van DCD aanwezig zijn, is hij op zoek gegaan naar antwoorden op de vragen. Hieronder zijn antwoorden.

 

Juan Manterola

Hoofdpijn/migraine en DCD:
Ik heb deze vraag besproken met dr. Sheilla Henderson, een van de vooraanstaande wetenschappers op DCD-gebied. Zij is een van de ontwikkelaars van de Movement ABC test, de ‘gouden standaard’ als het gaat om motorisch functioneren van kinderen in schoolleeftijd. Zij ziet geen directe relatie tussen migraine en DCD. Zij denkt eerder aan hoofdpijn als consequentie van spanning door overvraging. Of dat het kind DCD heeft en ook (als een apart probleem) migraine.
Een aantal jaar geleden verscheen er een wetenschappelijk artikel over ontwikkelingsproblemen bij kinderen met migraine. Er werd geconcludeerd dat DCD vaker voorkwam bij deze kinderen dan in een controlegroep (kinderen zonder migraine). Maar daarmee kunnen wij niets zeggen over een mechanisme dat migraine en DCD verbindt, en nog minder over wat gebeurt bij een individueel kind. Het is sowieso belangrijk dat de huisarts de situatie evalueert om ‘rode vlaggen’ uit te sluiten.
In mijn praktijk kom ik soms kinderen tegen die, naast problemen op allerlei ontwikkelingsdomeinen, hoofdpijn hebben. Heel vaak heeft dit te maken met stress en overvraging niet met echte migraine.

 

Wiskunde/rekenen en DCD:
Marialivia Bernardi, wetenschapper van de City University of London, heeft een onderzoek gepresenteerd in het congres over leerprestaties van kinderen met DCD. Zij heeft geconstateerd dat veel kinderen met DCD problemen hebben met rekenen en wiskunde. En ook dat deze moeilijkheden spelen bij kinderen met DCD zonder executieve problemen (planning, organisatie, impuls inhibitie, etc.).
Wat zijn dus de factoren die hierbij een rol kunnen spelen? Ik zie een paar mogelijkheden:

  • Aandacht: vaak een probleem voor kinderen met DCD en een basisvoorwaarde om te werken aan wiskundige opdrachten.
  • Dyscalculie: komt vaker voor bij kinderen met DCD. De kern is een probleem in de mentale (en cerebrale) koppeling tussen een symbool (nummer) en een begrip (getal).
  • Slordigheid: om tot goede resultaten te komen (bijvoorbeeld bij sommen) is men gebaat bij een goed geordende informatie op het papier. Dit is vanzelfsprekend heel moeilijk om te produceren voor kinderen met DCD.
  • Visueel-ruimtelijke problemen: kinderen met DCD hebben een verhoogde kans op problemen in de cognitieve verwerking van visuele informatie. Vaak hebben kinderen met DCD een grillig cognitief profiel in de IQ-test ten nadele van non-verbale capaciteiten.
  • CVI: CVI staat voor Cerebral Visual Impairment en is een heterogene groep van problemen in de verwerking van visuele informatie. Het is een vaak voorkomende problematiek bij kinderen met CP (Cerebrale Parese) maar wij zien soms verschijnselen van CVI ook bij kinderen met DCD. Wij zijn bezig, samen met de Radboud Universiteit, met een onderzoek naar CVI bij kinderen met DCD. Ik hoop met meer informatie hierover te kunnen komen in de loop van dit jaar.

Zoals jullie kunnen zien, zijn er veel en uiteenlopende factoren. De enige manier om goed aan te sluiten bij de specifieke behoeftes van een kind met deze problemen, is een goed onderzoek naar de mogelijke onderliggende factoren. Daarbij is er een uitgesproken rol voor de ambulante begeleiders, psychologen of orthopedagogen die verbonden zijn aan de school (via samenwerkingsverbanden of andere constructies, afhankelijk van de regio).

 

Auditieve ondersteuning bij schoolse leertaken:

  • Ik heb geen wetenschapper gevonden in het congres die een specifiek antwoord op deze vraag kon geven. Ik kan alleen praten over wat ik tegenkom in mijn dagelijks praktijk.
    Een veel gebruikte device is de koptelefoon. Het doel is het kind isoleren van de prikkels van de omgeving bij schoolwerk waarbij veel focus nodig is.
  • Bij kinderen met ADD of ADHD (en dus voor een groot deel van de kinderen met DCD) wordt er soms gebruik gemaakt van ondersteuning door middel van auditieve apparatuur, bijvoorbeeld een SOLO device (de leerkracht heeft een microfoon/zender bij zich en het kind heeft een hoortoestel). De doelstelling is dat het kind de instructies van de leerkracht kan ontvangen met minder storing van de andere auditieve informatie in de omgeving.
    Ik weet dat dit soms gebruikt wordt in Nederland maar voor zover ik weet, is er nog geen wetenschappelijke onderbouwing hiervoor.

 

Lees hier de blog van Juan Manterola over dag 3 van het congres in Finland

Lees hier de blog van Juan Manterola over dag 2

Lees hier de blog van Juan Manterola over dag 1

Lees hier de introductie bij de serie blogs