Nieuwe studie legt emotionele belasting op school bloot voor kinderen met ADHD of autisme
Regelmatig zien we resultaten van onderzoeken die het waard zijn om beter te bestuderen. Marloes van Caspel, bestuurslid van Balans, bekeek voor ons een onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk over de belasting die neurodivergente kinderen ervaren in de schoolomgeving. De resultaten zijn herkenbaar voor wat we van ouders uit Nederland horen.
Veel ouders van kinderen met ADHD of autisme herkennen het wel: hun kind komt moe, gefrustreerd of verdrietig thuis van school, vaak zonder precies te kunnen uitleggen waarom. Een nieuwe wetenschappelijke studie, gepubliceerd in de Journal of Child Psychology and Psychiatry (juli 2025), bevestigt nu wat veel ouders al langer vermoedden: de schoolomgeving kan een aanzienlijke emotionele belasting vormen voor neurodivergente kinderen — met blijvende gevolgen voor hun mentale gezondheid.
School als bron van emotionele stress
Onderzoekers uit het VK hebben een nieuwe zelfrapportagevragenlijst ontwikkeld: de MESI (My Emotions in School Inventory). Die laat jongeren zelf aangeven hoe vaak bepaalde situaties op school voorkomen en hoe sterk die hen emotioneel raken. De vragenlijst is uniek omdat die samen met jongeren met ADHD en autisme is ontwikkeld — een belangrijke stap richting meer passende en eerlijke metingen.
De resultaten van deze studie met 750 scholieren tussen de 11 en 16 jaar liegen er niet om. Kinderen met ADHD, autisme, of beide ervaren gemiddeld twee keer zoveel emotionele belasting op school als hun neurotypische leeftijdsgenoten. Het gaat niet per se om grote traumatische gebeurtenissen, maar juist om terugkerende, dagelijkse situaties: sociale afwijzing, conflicten met leraren, overprikkeling in de klas, of onbegrip bij groepsopdrachten.
Een van de onderzoekers vat het treffend samen:“It’s not just emotional regulation that’s the issue — it’s the emotional toll of trying to cope every single day in an environment that wasn’t built with them in mind.”
Verschillen tussen ADHD en autisme
Opvallend is dat de studie nuance aanbrengt in de ervaringen van verschillende groepen. Zo blijken kinderen met autisme vooral sterk te reageren op sociale stressoren — bijvoorbeeld buitensluiting of onduidelijke sociale regels. Voor kinderen met ADHD zijn juist negatieve interacties met leraren of voortdurende correcties een belangrijke bron van emotionele belasting.
Saskia Schepers vat de resultaten pakkend samen in de figuur hiernaast (zie haar blog op LinkedIn)
Voor ouders biedt dit belangrijke inzichten: wat je kind raakt, hangt niet alleen af van wat er gebeurt, maar ook van hoe je kind de situatie verwerkt. Dat benadrukt de noodzaak van individuele ondersteuning, in plaats van één aanpak voor “alle kinderen met extra behoeften”.
Gevolgen voor mentale gezondheid
Een van de meest zorgwekkende bevindingen van het onderzoek is het duidelijke verband tussen de gemeten emotionele last op school en het ontstaan van depressieve klachten en angststoornissen. Hoewel emotionele regulatie ook een rol speelt (zoals eerder bekend), blijkt deze emotionele last een onafhankelijke voorspeller van mentale problemen.
Of zoals de auteurs het stellen:“Our findings suggest that day-to-day school experiences may be a primary driver of emotional distress in neurodivergent adolescents — not just a secondary effect.”
Met andere woorden: school is geen neutrale achtergrond waar kinderen leren en groeien. Voor veel neurodivergente jongeren is het een plek die hen structureel overvraagt, en waarin ze onvoldoende ruimte ervaren om zichzelf te zijn.
Wat kunnen ouders hiermee?
Voor ouders is dit onderzoek een bevestiging, maar hopelijk ook een aanmoediging. Het normaliseert het gevoel dat school niet altijd een veilige plek is voor ieder kind. En het wijst op het belang van meer samenwerking tussen ouders, scholen en zorgprofessionals om aanpassingen te doen vóórdat klachten verergeren. Denk bijvoorbeeld aan:
- het bespreekbaar maken van emotionele belasting in oudergesprekken;
- het inrichten van rustplekken op school;
- docenten trainen in het herkennen van overvraging en sociaal onbegrip;
- of het inzetten van maatwerk binnen het lesprogramma.
Zoals de onderzoekers benadrukken:“Preventing emotional burden is not a matter of fixing the child — it’s about adapting the system.”
Tot slot
Als ouder hoef je je dus niet langer af te vragen of je kind “te gevoelig” is. Wat deze studie laat zien, is dat het onderwijssysteem structurele beperkingen kent voor kinderen met ADHD en/of autisme — beperkingen die aangepakt kunnen en moeten worden.
Wil je het volledige onderzoek lezen of met school delen? Dan kun je dat hier vinden via het Journal of Child Psychology and Psychiatry.
