Briefadvies Onderwijsraad over relatie ouders en onderwijs: overheid moet zorgen voor de juiste randvoorwaarden
De Onderwijsraad legt in het briefadvies Relatie ouders en school terecht de vinger op oorzaken van de toenemende spanningen tussen ouders en onderwijs. De raad noemt onder meer overheidsbeleid, schaalvergroting, vage wetgeving en onduidelijke verantwoordelijkheden. Het is daarom jammer dat de nadruk vervolgens vooral komt te liggen op mondige ouders en hun vermeende ‘consumentisme’.
Balans en andere ouderorganisaties vinden dat dit onvoldoende recht doet aan de positie van ouders én aan de verantwoordelijkheid van de overheid. Goede samenwerking vraagt om duidelijke wetgeving, voldoende mensen en middelen en goede rechtsbescherming voor ouders en leerlingen.
Wat zegt de Onderwijsraad
De Onderwijsraad beschrijft hoe de relatie tussen ouders en onderwijs is veranderd. Ouders hebben meer informatie en keuzemogelijkheden gekregen en hun positie is in sommige wetten versterkt. Volgens de raad kan daardoor een verhouding van ‘aanspraak en inwilliging’ ontstaan, waarbij ouders het onderwijs meer als een dienst gaan zien.
Tegelijkertijd ziet de raad dat onderwijsorganisaties groter zijn geworden, de afstand tot bestuur en besluitvorming is toegenomen en verantwoordelijkheden niet altijd duidelijk zijn. De Onderwijsraad pleit ervoor het onderwijs meer als een gemeenschap te zien, waarin leerlingen, ouders en onderwijsprofessionals ieder een eigen rol hebben en samenwerken vanuit duidelijke verwachtingen en vertrouwen.
De nadruk ligt te veel op ouders
Wij als ouderorganisaties herkennen de analyse over schaalvergroting, onduidelijke verantwoordelijkheden en tekortschietende randvoorwaarden. Juist daarom is het teleurstellend dat het advies veel nadruk legt op de houding en verwachtingen van ouders.
Ouders stappen doorgaans niet uit consumentisme naar een klachten- of geschillencommissie. Zij doen dat uit onmacht, omdat hun kind niet de benodigde ondersteuning of geen passende onderwijsplek krijgt. Veel ouders zetten die stap juist niet. Zij hebben begrip voor de druk op leraren en het tekort aan mensen en middelen en leggen zich soms neer bij een situatie die niet goed is voor hun kind.
Kinderen die thuiszitten zijn hierin de kanaries in de kolenmijn. Zij maken zichtbaar dat het systeem piept en kraakt. Dat ligt niet aan mondige ouders, maar aan het ontbreken van een passend en toegankelijk onderwijsaanbod.
De overheid is aan zet
Spanningen ontstaan doordat rechten en verantwoordelijkheden onvoldoende helder en afdwingbaar zijn. Het is aan de overheid om die onduidelijkheid weg te nemen en ervoor te zorgen dat het onderwijs zijn opdracht daadwerkelijk kan uitvoeren.
De ouderorganisaties Balans, OCO, Voor Werkende Ouders en Ouders&Onderwijs vragen daarom:
- Borg het recht op passend en toegankelijk onderwijs met duidelijke en afdwingbare kaders.
- Herstel de menselijke maat en versterk de positie van ouders in de besluitvorming.
- Toets nieuwe wet- en regelgeving vooraf op de gevolgen voor ouders en leerlingen.
Ouders staan niet tegenover het onderwijs, maar naast hun kind. De overheid moet ervoor zorgen dat ouders en onderwijs vanuit gelijkwaardigheid en met de juiste randvoorwaarden kunnen samenwerken.
Lees hier de volledige gezamenlijke reactie van de ouderorganisaties op het briefadvies (pdf)
Lees hier het briefadvies Relatie ouders en school van de Onderwijsraad