Balans reageert op nieuw wetsvoorstel over maatwerk in het onderwijs
Meer mogelijkheden zijn positief, maar kinderen moeten ook zeker weten dat zij noodzakelijk maatwerk krijgen.
De overheid werkt aan een nieuwe wet over maatwerk in het basis-, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs. Balans vindt het positief dat beter wordt vastgelegd in een wet wat er nu al mag als het gaat om maatwerk. En dat er wat meer ruimte komt voor bijvoorbeeld aangepaste onderwijstijden, digitaal onderwijs en onderwijs thuis of op een andere passende locatie.
Maar ruimte bieden is niet genoeg
Het wetsvoorstel geeft scholen en samenwerkingsverbanden vooral de mogelijkheid om maatwerk aan te bieden. Er staan onvoldoende waarborgen in dat een kind dit maatwerk ook daadwerkelijk krijgt als het nodig is. Daardoor blijft de toegang afhankelijk van de school, het samenwerkingsverband, de regio en de beschikbare middelen.
De ervaringen sinds de invoering van passend onderwijs laten zien dat vrijblijvendheid niet werkt. Als niet duidelijk is wie verantwoordelijk is en waarop een kind recht heeft, kunnen kinderen tussen onderwijs, gemeente en zorg terechtkomen. De grote hoeveelheid ‘thuiszitters’ in ons land laten dit als kanaries in de kolenmijn zien.
De huidige organisatie blijft het uitgangspunt
Balans is ook kritisch omdat het wetsvoorstel uitgaat van de manier waarop onderwijs en ondersteuning nu zijn georganiseerd. Verantwoordelijkheden en geld zijn verdeeld over scholen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en zorgorganisaties. Juist die verdeling zorgt er in de praktijk regelmatig voor dat niemand verantwoordelijkheid neemt voor het geheel.
Een nieuwe wet moet volgens Balans deze problemen niet alleen meer ruimte geven, maar ook helpen oplossen. Zeker omdat Nederland in 2035 inclusief onderwijs wil realiseren.
Wat moet er veranderen?
Als het gewone onderwijs niet passend is of een kind dreigt uit te vallen, moeten de school en het samenwerkingsverband verplicht zijn om op tijd passende oplossingen te onderzoeken en noodzakelijk maatwerk te organiseren. Als maatwerk wordt geweigerd, moet duidelijk worden uitgelegd waarom. Ouders en kinderen moeten die beslissing snel, gratis en onafhankelijk kunnen laten beoordelen.
Ook moeten de stem van het kind, voldoende geld, onafhankelijke ondersteuning en een passend vervolg goed worden geregeld. Een diagnose mag geen voorwaarde zijn om maatwerk te krijgen.
Ieder kind heeft recht op passend onderwijs en ontwikkeling. Dat recht mag niet afhangen van de bereidheid of financiële mogelijkheden van de school of het samenwerkingsverband.
