Extra informatie bij artikel ‘Een leraar heeft een grote rol tegen pesten’
Praktische artikelen en heldere posters over aspecten rond pesten moeten leraren kundiger maken om ermee om te gaan. Er is namelijk veel wetenschappelijke kennis over pesten in de klas en wat je eraan kunt doen, maar die bereikt het klaslokaal niet altijd. Daarom vertalen onderwijskundige Nico den Breejen van kennisplatform Wij-leren (waar alle artikelen gratis te lezen en te downloaden zijn) en ontwikkelingspsycholoog Nathalie Hoekstra van de Radboud Universiteit kennis uit studies over groepsdynamiek en pesten naar de praktijk.
Belangrijke inzichten
De artikelen van Nathalie en Nico zitten vol wetenswaardigheden. Hier enkele belangrijke op vier deelthema’s.
Het gepeste kind
Schokkend is hoeveel invloed pesten heeft, bijvoorbeeld op cortisolwaarden – het stresshormoon. Pesten heeft ook invloed op het zelfbeeld, en dat bepaalt je wereldbeeld. Een leraar kan dat zelfbeeld in de gaten houden, als signaal. Als ouder kun je geneigd zijn tegen je kind te zeggen dat ie het maar moet negeren of voor zichzelf moet opkomen. Begrijpelijk, maar je zegt dan eigenlijk dat het kind het niet goed doet. Dat kan het pesten aan zichzelf gaan wijten. Je kunt beter luisteren, erkenning geven en het pesten – na overleg met je kind – melden bij een leraar, anti-pestcoördinator of vertrouwenspersoon.
Het pestende kind
Dat is geen slecht persoon. Pesten gebeurt vaak om erbij te horen of is een reactie op sociale achtergrond. Wie pest, kan zelf ook gepest zijn of worden en niet weten hoe met sociale situaties om te gaan.
Groepsdynamiek
Een leraar moet zien dat de ongeschreven regels de groepsdynamiek bepalen. Die moet niet een individueel kind ergens zien te krijgen, maar de hele groep. In klassen waar gepest wordt, wordt helpen bijvoorbeeld als zwak gezien, terwijl het juist stoer is.
Leraar
In de wetenschap wordt gesproken over ‘de onzichtbare hand van de leraar’: op onopvallende manier heeft die grote invloed op de dynamiek in de groep. Bijvoorbeeld met de opstelling van de tafels en wie waar zit of met voorbeeldgedrag. Zonder dat een leraar het vaak doorheeft, letten kinderen continu op zijn of haar gedrag. Zeg je als leraar: ‘Kom op, dat is geen pesten’, dan nemen kinderen dat over. Geef je bij pesten een duidelijke grens aan, dan nemen leerlingen dat over.
- Lees meer over pesten in deze artikelen op onze website.
