Extra informatie bij artikel ‘Hoogbegaafdheid is nog steeds te onbekend’

Marianne Miralles Blay-Krijnsen en Bertine de Dood-Zaalberg zijn beiden moeders van hoogbegaafde kinderen en weten als geen ander hoe complex, intens en vooral mooi het ontwikkelingspad van hoogbegaafde kinderen kan zijn. Hun ervaringsdeskundigheid wordt gewaardeerd door ouders en professionals, omdat ze écht begrijpen wat gezinnen doormaken. Ze bieden niet alleen hoop, maar laten ook zien dat het mogelijk is om een passende weg te vinden, zelfs als die niet standaard is.

Een leven lang hoogbegaafd

Samen schreven Marianne en Bertine het boek Een leven lang hoogbegaafd, vol ervaringsverhalen van hoogbegaafden. Verderop in dit artikel geven zij tips aan ouders en aan (school)begeleiders van hoogbegaafde kinderen.

Wat is hoogbegaafdheid écht?

Marianne en Bertine vinden dat er veel meer bekendheid en kennis moet komen over wat hoogbegaafdheid écht is. Bertine: ‘Kennis zou op tv, in boeken, bij consultatiebureaus, scholen, de ggz en in opleidingen zoals de pabo aangeboden moeten worden. Ondanks vele initiatieven sijpelt de kennis nog te weinig door naar de praktijk.’

Een aantal mooie initiatieven vindt wél zijn weg naar de praktijk. Zoals het meetinstrument ZOOV+, waarmee scholen cognitief sterke kinderen beter kunnen signaleren, ook als ze de Nederlandse taal nog niet goed beheersen. Steeds meer kinderen vinden hierdoor hun weg naar de plusklas. Ook is er een navigatiegids voor ouders, opgezet door Mieke Deurloo-Slegers. Via de chat van haar instagramaccount maakt ze die beschikbaar voor volgers.

Tips voor ouders van (hoog)begaafde kinderen

Sta open voor je kind en vertrouw op je kind
Betrek je kind vanaf het begin bij beslissingen en vraag regelmatig wat het nodig heeft en hoe het wil leren. Kinderen weten vaak heel goed wat ze willen en nodig hebben. Blijf dit stimuleren zodat ze zich kunnen uiten.
Wees niet bang om je mond open te trekken
Kom op voor je kind, geef duidelijk je mening en wees respectvol maar standvastig in gesprekken met school en professionals. Je hoeft niet over je heen te laten lopen en je bent er niet om vrienden te maken, maar om het beste voor je kind te regelen.
Zoek begeleiding met ervaring en een klik met je kind
Let bij het zoeken naar coaches of begeleiders op hun opleiding, ervaring en reviews. Kijk of er een klik is met je kind; als die er niet is, wees dan niet bang om verder te zoeken. Pas op voor coaches die zichzelf deskundig noemen zonder relevante ervaring of opleiding.
Informeer bij school naar beleid en mogelijkheden
Bekijk het schoolplan en vraag naar het beleid rondom hoogbegaafdheid. Informeer of er een specialist is, welke concrete voorbeelden er zijn en hoe begeleiding wordt aangeboden. Vraag door: worden kinderen echt begeleid of moeten ze het zelf uitzoeken (zonder instructie en feedback van de leerkracht)?
Scheid kaf van koren bij begeleiding
Verdiep je in de achtergrond van begeleiders en coaches. Kijk naar hun ervaring, kennis en hoe ze overkomen. Lees hun website en wees kritisch op hun aanpak.
Blijf leren en vernieuwen
De auteurs benadrukken dat het proces van leren en begeleiden nooit af is. Blijf jezelf informeren en sta open voor nieuwe inzichten.
Focus op het hele kind, niet alleen op cijfers
Kijk bij onderzoek en begeleiding naar het totaalplaatje van het kind, niet alleen naar testresultaten. Observeer het kind en houd rekening met omstandigheden en behoeften.
Zoek steun en erkenning
Zoek contact met andere ouders en ervaringsdeskundigen. Samen sta je sterker en kun je ervaringen delen en elkaar ondersteunen.

Succesfactoren voor begeleiding van (hoog)begaafde kinderen

Kindgericht werken en luisteren naar het kind
Het belangrijkste is om het kind actief te betrekken bij het leerproces. Vraag aan het kind wat het wil, hoe het wil leren en wat het belangrijk vindt. Kinderen weten vaak goed wat ze nodig hebben en door hen te blijven bevragen, ontwikkelen ze het vermogen om hun behoeften te uiten.
Openstaan voor het kind en vertrouwen hebben
Vertrouw op het kind en geef het ruimte om zichzelf te zijn. Dit zorgt voor meer zelfvertrouwen en een betere ontwikkeling.
Maatwerk en flexibiliteit in onderwijs
Er is geen standaardoplossing die voor elk kind werkt. Kijk per kind wat passend is: sommige kinderen hebben baat bij voltijds HB-onderwijs, andere juist bij regulier onderwijs met extra begeleiding. Het is belangrijk dat de school bij het kind past, niet andersom.
Relatie en klik met begeleiders en leerkrachten
Een goede relatie met begeleiders en leerkrachten is cruciaal. Leerkrachten die het kind zien en begrijpen, maken een groot verschil. Ook bij coaches is het belangrijk dat er een klik is met het kind.
Veiligheid en vertrouwen in de omgeving
Een veilige en vertrouwde omgeving, zowel thuis als op school, is essentieel voor het welzijn en de ontwikkeling van het kind. Kinderen komen pas tot leren als ze goed in hun vel zitten.
Samenwerking tussen ouders en professionals
Ouders zijn de experts van hun eigen kind. Het is belangrijk dat professionals openstaan voor de kennis en ervaring van ouders en hen als volwaardige gesprekspartner zien.
Brede blik bij onderzoek en begeleiding
Kijk bij onderzoek en begeleiding naar het hele kind en niet alleen naar testresultaten of cijfers. Observeer het kind in verschillende situaties en houd rekening met omstandigheden.
Doorzettingsvermogen en veerkracht
Het proces van begeleiding en zoeken naar passend onderwijs vraagt veel van ouders en kinderen. Doorzettingsvermogen, veerkracht en het blijven zoeken naar oplossingen zijn belangrijke succesfactoren.
Ervaringsdeskundigheid en delen van ervaringen
Begeleiding door mensen met eigen ervaring met hoogbegaafdheid wordt als waardevol ervaren. Het delen van ervaringen en elkaar begrijpen helpt om passende begeleiding te bieden.

Lees ook ons Balansdossier hoogbegaafdheid.