Verzuimregistratie
Deze rubriek belicht hoe verzuim wordt geregistreerd en de gebreken hierin.
Scholen zijn verplicht om ongeoorloofd verzuim, of langdurig geoorloofd verzuim, te melden bij de leerplichtambtenaar. Zie voor uitleg over deze termen het hoofdstuk ‘Definitie en uitleg verzuim en thuiszitters’.
Registratie van verzuim
Lees hier hoe scholen ongeoorloofd of langdurig verzuim moeten melden bij de leerplichtambtenaar.
Verzuim en thuiszitten worden geregistreerd door verschillende instanties: door scholen, de gemeente (leerplicht), samenwerkingsverbanden en DUO. Zowel scholen als gemeenten moeten verzuimgegevens doorgeven aan DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs).
Lees hier over de verschillende manieren van registratie:
Leerplichtregistratie
Scholen moeten ongeoorloofd verzuim (dat is meer dan 16 uur in vier weken) melden bij de leerplichtambtenaar. Deze registratie is vaak een eerste stap om zicht te krijgen op thuiszitters.
Verzuimregistratie via DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs)
Dit is een landelijk systeem waarin zowel absoluut als relatief verzuim geregistreerd wordt.
Meldplicht Samenwerkingsverband (SWV)
Scholen zijn ook verplicht om langdurig thuiszitten te melden aan het samenwerkingsverband. Een thuiszitter is een kind dat meer dan vier weken niet naar school gaat. Deze meldingen worden gedeeld met de gemeente.
Registratie bij inspectie
Twee vormen van verzuim moeten bij de inspectie gemeld worden:
1. Schorsen (maximaal 5 dagen)
Melding hiervan bij de inspectie gebeurt lang niet altijd. Ook hoort Balans regelmatig van ouders dat kinderen langdurig worden geschorst, al mag dit wettelijk gezien niet.
2. Onderwijstijd onderschrijding op basis van de variawet
Melding hiervan door scholen gebeurt ook niet altijd. (Lees ook het rapport ‘De Staat van het Onderwijs’) Daarop is geen controle of toezicht. En daarmee ontbreekt zicht op aanpassingen die de school moet doen om te zorgen dat hun leerling weer (volledig) onderwijs op school kan volgen.
Het komt voor dat een school een leerling aanmerkt als ‘ziek’, terwijl het kind in werkelijkheid thuiszit, omdat het niet naar school kan of mag komen. Ouders weten vaak niet op welke manier hun kind is geregistreerd en wat hiervan de consequenties zijn. Soms meldt een school verzuim niet vanuit goede bedoelingen, in een poging om mee te werken aan het organiseren van passend onderwijs of om problemen met leerplicht voor ouders en jongere te willen voorkomen.
Kritiek op registratie
Een waterdicht systeem van registreren is een illusie. Daarnaast is veel aan te merken op de huidige manier van registreren. Hierdoor weet niemand het aantal thuiszitters in ons land precies. Enkele kritiekpunten:
- Het is niet duidelijk wie bepaalt dan wel mag bepalen, of er sprake is van geoorloofd of ongeoorloofd verzuim en op basis van welke criteria.
- Er is geen controle (mogelijk) op de registratie. Als schoolbesturen om wat voor reden ook, besluiten om verzuim níet te melden aan de gemeente (leerplicht), het samenwerkingsverband of DUO, wordt dat door niemand opgemerkt.
- Ouders en jongeren weten zelf niet of en – zo ja – hoe zijzelf of hoe hun kinderen geregistreerd staan. En ook niet de consequenties daarvan. Dit blijkt ook uit de enquête.
- De huidige manier van registeren geeft geen inzicht in de reden van uitval.
- Veel partijen registreren zonder dat duidelijk is waarom, waarvoor dit nodig is, en zonder dat duidelijk is wat er vervolgens mee gebeurt.
- Registratie is altijd achteraf, ná het schooljaar.
- Ouders/jongeren kunnen zelf geen verzuim/thuiszitten melden of checken of dit is gemeld.
De huidige manier van registeren is dus verre van een waterdicht systeem. Daaruit volgt onherroepelijk de conclusie dat de huidige cijfers rond verzuim en thuiszitters onvolledig en niet deugdelijk zijn. Bovendien geven ze geen inzicht in de achterliggende oorzaken van onderwijsuitval.
Zie ook de uitleg over verborgen thuiszitters in de rubriek ‘Definitie en uitleg verzuim en thuiszitters’.