03-03-2026

Internetconsultatie Wet Reikwijdte Jeugdwet: Geef je mening

De komende tijd verandert er veel in de jeugdzorg. Het kabinet wil dat er minder jongeren gebruik gaan maken van jeugdzorg, en gaat daarvoor de wet aanpassen. Daardoor zal veranderen wie jeugdzorg kan krijgen, en hoe je jeugdzorg kan krijgen.

Dat deze wetswijziging er zou komen is in 2023 al vastgelegd in een akkoord, de Hervormingsagenda Jeugd. Balans heeft deze niet ondertekend. Wij vinden de plannen zeer zorgelijk. Maar we hebben wel samen met MIND, IederIn, NJR en Ouderplatform Amsterdam meegepraat in de werkgroep voor deze wetswijziging en onze zorgpunten vanuit jongeren en ouders keer op keer op tafel gelegd. Nu is dit wetvoorstel in internetconsultatie en hebben we jullie hulp nodig. Laat je stem horen. En reageer op deze internetconsultatie. Hoe meer reacties hoe krachtiger onze stem wordt meegenomen.

Laat je stem horen!

Tot 13 april kan je jouw mening geven over de wet. Dat kan via deze site: reikwijdte jeugdwet. Stuur je reactie ook naar Balans. Zodat we al jullie reacties ook nog eens in kunnen brengen aan de overlegtafels. Dit kan via info@balansdigitaal.nl

Balans werkt momenteel zelf ook aan een reactie op de internetconsultatie Samen met MIND, IederIn, NJR en Ouderplatform Amsterdam gaan we ook nog juridisch advies inwinnen. Zo gauw onze reactie af is zullen we dit hier laten weten.

De regering stelt bij de internetconsultatie vier vragen. Je hoeft ze niet allemaal te beantwoorden en kunt ook zelf een brief met jouw reactie maken.

Welke suggesties je hebt bij de wet. Hier mag je alles opschrijven van wat je vindt van de wet.
Of je denkt dat er in jouw gemeente al een sterk genoeg lokaal team bestaat, welke dingen er nog mis gaan en wat een lokaal team volgens jou nodig heeft
Wat je denkt van de verschillen die tussen gemeenten kunnen ontstaan bij het aanbieden van jeugdzorg. Gemeenten hebben best veel ruimte om zelf bepaalde zaken rondom jeugdzorg te bepalen. Bijvoorbeeld wat lichte en zware jeugdzorg is, en wat voor problemen je zelf op moet lossen. Bij welke zaken is het goed als deze bij de gemeente blijven, en over welke dingen zou juist landelijk beslist moeten worden (zodat dit in alle gemeenten hetzelfde is)?
Gemeenten willen vooral groepshulp aan gaan bieden. Wat je vindt van groepshulp in de jeugdzorg. Waarom is dit wel of niet passend? Is het goed om groepshulp aan te bieden boven individuele hulp?

Het ministerie van Volksgezondheid gaat na 13 april aan de slag met de reacties op de wet. Die worden dan in een nieuwe versie van de wet worden verwerkt. De wet gaat daarna naar de Tweede Kamer, die de wet dan behandelt in een debat. Daarna wordt erover gestemd.

Balans zit aan tafel bij de Hervormingsagenda, waar de komende maanden deze wet en de reacties op de internetconsultatie wordt besproken. Alle reacties die jullie geven kunnen wij weer gebruiken aan de overlegtafel.

Hieronder hebben we in eenvoudige taal geprobeerd uit te leggen wat de Wetswijziging inhoudt.

De ‘wet reikwijdte’

De afgelopen jaren is het aantal jongeren in de jeugdzorg hard gestegen. Gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor (het betalen van) de jeugdzorg hebben geldproblemen. De regering wil dat er minder jongeren in de jeugdzorg terechtkomen, en dat jeugdzorg als eerste beschikbaar is voor de meest kwetsbare jongeren. Ze zeggen daarbij dat (lichte) jeugdzorg voor veel jongeren niet passend en weinig helpend is. Problemen van jongeren moeten vaker in het gezin, op school of in de buurt worden opgelost.

Daarom wordt de belangrijkste wet voor de jeugdzorg, de Jeugdwet, aangepast. Deze wetswijziging wordt ook wel de ‘wet reikwijdte’ genoemd, omdat deze opnieuw zal bepalen hoe groot de jeugdhulpplicht van gemeenten is. Oftewel: aan welke jongeren of gezinnen zijn gemeenten straks nog verplicht om jeugdzorg aan te bieden?

Deze wet reikwijdte is onderdeel van een groter pakket aan afspraken voor de jeugdzorg, die de Hervormingsagenda Jeugd heet. De Hervormingsagenda is bedoeld om passende zorg voor de meest kwetsbare jongeren te regelen, maar ook om het systeem van de jeugdzorg financieel houdbaar te houden. De Hervormingsagenda moet er dus voor zorgen dat er kan worden bezuinigd op de jeugdzorg. Ook de wet reikwijdte moet ervoor zorgen dat er straks minder jongeren in de jeugdzorg terechtkomen, en dus dat er minder geld naar de jeugdzorg hoeft.

Hieronder staat de tien belangrijke dingen die de nieuwe wet zoals die nu in internetconsultatie is gegaan verandert:

Plan voor opvoeden en opgroeien: gemeenten moeten een plan gaan opstellen voor hoe ze ervoor zorgen dat kinderen en jongeren goed kunnen opgroeien. Daarvoor moeten er jongerenwerkers zijn, en plekken waar jongeren en ouders makkelijk terecht kunnen. Bijvoorbeeld de bibliotheek, maar ook sportclubs. Gemeenten moeten hierover afspraken maken met belangrijke organisaties, zoals school, de kinderopvang en jeugdgezondheidszorg.
Lokale teams:veelgemeenten werken voor jeugdzorg al met een lokaal team. Dat wordt straks verplicht. Met het idee dat jongeren en ouders makkelijk bij deze lokale teams terechtkunnen, zowel online als in je buurt. Zij moeten helpen met informatie en advies en om jeugdzorg te krijgen als dit nodig is.
Ook kan het lokale team zelf jeugdzorg verlenen. Gemeenten mogen bepalen of dit alleen gaat om lichte of ook zware jeugdzorg. Voor lichte jeugdzorg hoef je geen verwijzing (beschikking) te krijgen, voor zware wel. Een verwijzing krijg je van het lokale team.
Onderwijs: school en jeugdzorg moeten beter worden verbonden. Scholen gaan daarom samenwerken met de lokale teams. Gemeenten moeten hier plannen voor maken. Als je op school tegen een probleem aanloopt, moet je school gemakkelijk het lokale team om hulp kunnen vragen.
Verwijzing naar (zware) jeugdzorg: de wet maakt een verschil tussen lichtere en zwaardere (aanvullende) jeugdzorg. Er staat niet in de wet wat licht en zwaar precies betekent. Dat mogen gemeenten gaan bepalen. Om zwaardere jeugdzorg te krijgen, zal je een verwijzing nodig hebben. Het is de bedoeling dat je vooral bij het lokale team terecht kan voor een verwijzing. Daarvoor voert het lokale team onderzoek uit, onder andere naar wat je (hulp)vraag precies is, hoe ernstig je probleem is, wat je zelf wel en niet kan doen en welke hulp/jeugdzorg passend is. In de wet staan drie begrippen die voor dit onderzoek belangrijk zijn:

-Ernst: (zware) jeugdzorg wordt alleen gegeven als een probleem ernstig genoeg is. De professional in het lokale team bepaalt dit zelf.–
-Gebruikelijke hulp: professionals kijken of de hulp, waar een jongere of ouders vragen, ook door de ouders zelf gegeven kan worden. Welke ‘gebruikelijke hulp’ precies van ouders kan worden verwacht, wil de regering later bepalen, nadat de wet is aangenomen
-Eigen kracht: professionals kijken ook naar of een probleem kan worden opgelost met de ‘eigen kracht’ van een jongere en de ouders. Gemeenten moeten regels opstellen voor hoe een professional kijkt naar deze eigen kracht, bij de vraag of iemand jeugdzorg moet krijgen. Een gemeente mag dan bijvoorbeeld ook kijken naar of ouders minder kunnen gaan werken, als dat betekent dat zij zo beter kunnen helpen bij de problemen van hun kind.
Eerst lichte jeugdzorg en groepshulp: lichte jeugdzorg (waarvoor geen verwijzing nodig is) wordt ‘voorliggend’ op zwaardere jeugdzorg. Dat betekent dat je niet bij zwaardere jeugdzorg terecht kan als er ook lichtere hulp moet worden ingezet. Dit betekent niet dat je eerst lichtere jeugdzorg moet krijgen, voordat je zwaardere jeugdzorg kan krijgen. Als de professional vindt dat het passender is om direct zwaardere jeugdzorg te krijgen, dan kan dat. Hetzelfde geldt voor groepshulp. Als er passende groepshulp is, kan je niet terecht voor individuele hulp. Tenzij de professional vindt dat individuele hulp passender is.
Hulp vanuit de juiste plek: soms kloppen jongeren en ouders aan bij jeugdzorg met een vraag die niet direct door jeugdzorg is op te lossen. Bijvoorbeeld als het gaat om armoede, wonen of schulden. Het lokale team zorgt er dan voor dat er vanuit de juiste organisatie hulp wordt aangeboden.
Heroverwegen jeugdzorg: de gemeente moet vaker opnieuw bepalen of een jongere die in de jeugdzorg zit, nog steeds jeugdzorg nodig heeft. Per jongere wordt bepaald hoe vaak dit moet gebeuren.
Zorgvormen: later, wanneer de wet is aangenomen, wil de regering bepalen welke (niet passende of goed werkende) vormen van zorg en hulp sowieso niet meer als jeugdzorg aangeboden mogen worden. We weten nog niet om welke zorgvormen dit gaat.
Huisartsen: op dit moment mogen huisartsen en jeugdartsen een verwijzing naar jeugdzorg geven. 40% van de jongeren in de jeugdzorg komt hier via de huisarts terecht. Huisartsen moeten in de nieuwe wet afspraken maken met de gemeente over hoe zij doorverwijzen naar jeugdzorg. De mogelijkheden van huisartsen om te verwijzen naar jeugdzorg worden dus beperkt. Zodra er genoeg (sterke) lokale teams in Nederland zijn, wil l de regering dat huisartsen alleen nog maar door mogen verwijzen naar een lokaal team. De lokale teams moeten dan een verwijzing geven voor (zwaardere) jeugdzorg.
Trajectduur: jongeren die in jeugdzorg zitten, zitten langer in jeugdzorg dan vroeger. Gemeenten moeten daarom met zorgaanbieders bij het inkopen van jeugdzorg afspraken gaan maken over hoe lang jeugdzorgtrajecten mogen zijn. Gemeenten mogen zelf bepalen hoe deze afspraken eruit zien.