‘Meisjes met adhd vallen vaak minder op’
TEKST ANOUK VAN WESTERLOO
Maartje Engelen (16) doet eindexamen havo maar heeft ook al haar eigen bedrijf opgezet. Ze heeft een eigen website en geeft gastlessen, trainingen en workshops over adhd bij meisjes, aan scholen en docenten.
Profielwerkstuk
Het begon allemaal met Maartjes profielwerkstuk. Dat is een groot project dat je in het laatste jaar van de middelbare school moet uitvoeren. Maartje besloot om haar profielwerkstuk over meisjes met adhd te maken. Maartje: ‘Ik weet zelf pas sinds twee jaar dat ik adhd heb. Het begon met iemand in mijn omgeving. Zij werd onderzocht en kreeg een diagnose. Dit hielp haar om zichzelf beter te begrijpen. Ik liep zelf ook tegen dingen aan. Werd soms boos. Waarom kan ik nou sommige dingen gewoon niet? Uiteindelijk vroeg ik zelf om een onderzoek en bleek ik adhd te hebben.’
Maskeren
Op school had Maartje tot dan toe nooit bedacht dat ze weleens adhd kon hebben. Ze deed niet zoveel aan school. ‘Als ik bij Nederlands twintig minuten lang stil een boek moet lezen, dan gaat dat gewoon echt niet. Dan ga ik tekenen, om me heen kijken, dagdromen.’
Op de basisschool zeiden de leraren zelfs tegen haar ouders: Maartje mag zichzelf wel wat meer laten zien. ‘Ik was juist heel stil op de basisschool. Waarschijnlijk omdat ik toen al aan het maskeren was. Ik paste me aan het ideale beeld aan van hoe ik dacht dat een meisje moet zijn.’
Op school was ze dus rustig, maar met haar vriendinnen was ze een stuk meer zichzelf. ‘Dan was ik heel uitbundig en druk. Op school zelf was dat wat minder, maar ik had wel altijd creatieve oplossingen voor dingen.’
Niet geloofd
Meisjes met adhd vallen vaak minder op dan jongens met adhd. Zij komen er dus vaak veel later of helemaal niet achter dat ze adhd hebben. Terwijl het ze wel zou helpen als ze het eerder zouden weten. ‘Ik werd door veel mensen ook niet geloofd toen ik zei dat ik adhd heb. Dat voelt heel gek. Want ik voel van binnen dat het wel zo is, maar voor anderen is het niet altijd te zien. Op school kreeg ik er vlak na mijn diagnose ook nauwelijks hulp bij. Ik wilde graag een rustige plek om toetsen te maken, maar dat bestond toen nog niet voor leerlingen met adhd. We kunnen niet aan iedereen die dat wil een rustige plek geven, was toen het idee.
Rustige werkplek
Maar ik merk het verschil. Wanneer ik een toets maak in een rustig lokaal haal ik goede cijfers. Na een toetsweek in een grote, volle gymzaal met veel leerlingen krijg ik cijfers terug die veel lager zijn. Dat legde ik op school uit. Daardoor kreeg ik het toch voor elkaar dat ik een apart lokaal kreeg waar mensen met recht op een rustige werkplek kunnen zitten. Dat helpt mij enorm, en ik vond dat dat ook voor andere meisjes met adhd geregeld moest worden. Daarom wilde ik hier ook meer mee doen. Omdat veel docenten helemaal niet goed weten dat adhd er bij meisjes anders uit kan zien en hoe ze daarmee om moeten gaan.’
Geen structuur
Maartje heeft voor haar profielwerkstuk twee deskundigen geïnterviewd, twee meisjes met adhd en veel docenten vulden haar enquête in. Ze maakte zelfs een handleiding voor docenten met een heleboel tips voor in de klas. ‘Schrijf ’s ochtends bijvoorbeeld op het bord wat er gaat gebeuren. Dat is voor iedere leerling fijn, maar vooral voor leerlingen met adhd. Want wij hebben zelf geen structuur in ons hoofd. Tijd inschatten is ook vaak lastig. Dus als de docent zegt dat je tien minuten de tijd hebt, hebben wij geen idee hoe lang dat is. Een timer of een klokje erbij kan dan helpen.’
Menstruatie
Dat zijn tips die ook voor jongens met adhd handig zijn, maar voor meisjes zijn er nog meer dingen waar docenten op kunnen letten, weet Maartje inmiddels. ‘Meisjes worden ongesteld. Tijdens de cyclus wisselen je hormonen. Dat heeft ook weer invloed op adhd-symptomen. Soms zijn meisjes onder invloed van hun hormonen veel drukker of juist vergeetachtiger dan op andere momenten. Zelf merk ik het ook, in de week vóór de menstruatie lukt ineens niets meer. Eerst snapte ik niet dat die hormonen dat deden, maar nu wel.’
Een planning maken, dat gaat op zich nog wel, zegt Maartje over zichzelf. ‘Maar me eraan houden! Vooral nu tijdens mij eindexamen is dat niet zo handig. Gelukkig is mijn zus goed in plannen, dus die helpt me wel. En zij is ook best wel streng.’
Spreken voor grote groepen
Maartje heeft al op een studiedag voor tachtig docenten gestaan om te vertellen over meisjes met adhd. Ze heeft een gastles gegeven aan derdejaars onderwijsassistenten. En ze heeft de Hanze Profielwerkstukprijs gewonnen. Gelukkig vindt ze het heel leuk om te presenteren en voor grote groepen te staan. ‘Bij die uitreiking van de Profielwerkstukprijs waren ook docenten aanwezig die mij later aanspraken en graag met hun school hier iets mee willen doen. Het lijkt me dan ook heel leuk om hierin verder te gaan. Ik ga na mijn eindexamen nog twee jaar vwo doen en daarna wil ik psychologie studeren. Ik zie wel wat er verder op me afkomt. Dit is me ook allemaal een beetje overkomen, maar het lijkt me supertof om hier iets groters van te maken.’
Maartje heeft ook een website meisjesmetadhd.nl
Daarop vind je informatie over Maartje zelf, over adhd, over adhd bij meisjes en je vindt er de handleiding voor docenten.
Dit artikel verscheen eerder in BalansKIDS 2-2026.
