Verbeterplan eindexamens niet uitgevoerd en deskundigen- of dyslexieverklaring nog steeds nodig voor aangepast lesmateriaal
Op 15 mei spreekt de onderwijscommissie over toetsen en examens. De staatssecretaris heeft de Tweede Kamer een brief gestuurd over de toekomst van de examenvoorzieningen in het voortgezet onderwijs.
Verbeterplannen eindexamens worden niet uitgevoerd, vooral vso-leerling de dupe
In deze brief wordt duidelijk dat een groot deel van de eerdere plannen om de examenvoorzieningen voor leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) te verbeteren niet worden uitgevoerd. We vinden dit zeer teleurstellend, omdat uit onderzoek duidelijk blijkt dat leerlingen in het vso de dupe zijn van slechte examenvoorzieningen. Ze kunnen vaak geen examen doen op hun eigen school, ze mogen niet meedoen met de examens op reguliere scholen en zijn dus aangewezen op staatsexamens. Dit is nadelig voor deze leerlingen en het vermindert hun slagingskansen.
Deskundigenverklaring of dyslexieverklaring nog steeds verplicht
Daarnaast maken we ons zorgen over het verplichtstellen van deskundigenverklaringen voor leerlingen die bijvoorbeeld moeite hebben met lezen en taal. In deze brief schetsen we onze zorgen en doen we enkele voorstellen die voor verbetering zullen zorgen.
Inclusieve leeromgeving en inclusief eindexamen
Met elkaar voor alle kinderen en jongeren werken aan een inclusieve leeromgeving is de ambitie in de werkagenda voor inclusief onderwijs van de Rijksoverheid. Daarbij hoort naast toegang tot hulpmiddelen tijdens het leren ook inclusief examen kunnen doen zonder onnodige medicalisering. Nu nog wordt een deskundigenverklaring (of diagnose) van een psycholoog, orthopedagoog, neuroloog of psychiater als voorwaarde gesteld om toegang te krijgen tot bepaalde hulpmiddelen. Dit zorgt naast stigmatisering en extra belasting voor de leerling ook voor onnodige diagnostisering en medicalisering (want zonder diagnose geen hulpmiddel) en jeugdhulpkosten. Terwijl door de ondersteuningsvraag van de leerling (door middel van handelingsgericht werken) centraal te stellen, de noodzaak van het gebruik van een hulpmiddel door onderwijsprofessionals die de leerling dagelijks meemaken in de les onderbouwd kan worden. En vervolgens vastgelegd in het leerlingdossier of Ontwikkelingsperspectief (OPP).
Twee voorbeelden:
• Om toegang te krijgen tot digitale schoolboeken (gemaakt met subsidie van OCW door Dedicon) is een dyslexieverklaring nodig. Leerlingen met concentratieproblemen of leerlingen die meer moeite hebben met taal (zonder deskundigenverklaring) die wel geholpen zijn met dit hulpmiddel hebben daardoor nu geen toegang tot dit hulpmiddel.
• Het CvtE heeft dit examenjaar (2024-2025) de regels voor het mogen gebruiken van voorgelezen examens (verklanking) zelfs aangescherpt voor de talenvakken. Alle leerlingen mogen net als voorgaande jaren bij het centraal examen gebruik maken van verklanking (met een onderbouwde reden en met toestemming van het bevoegd gezag v.d. school) Maar niet meer bij de examens in de talen. Dat mag nu alleen nog met een deskundigenverklaring (dyslexieverklaring).
Wij roepen daarom op tot:
• Toegang tot hulpmiddelen (zowel voor onderwijshulpmiddelen als hulpmiddelen voor bij het examen) voor leerlingen met een ondersteuningsvraag niet langer te koppelen aan een verplichte deskundigenverklaring. Laat de noodzaak voor een hulpmiddel door onderwijsprofessionals die de leerling dagelijks meemaken onderbouwen en leg deze vast in het leerlingdossier of ontwikkelingsperspectief (OPP).
Dit bericht zal later aangevuld worden met informatie over het debat.
Lees hier de brief die Balans, Ouders & Onderwijs, IederIn, Laks, LBVSO en Stem van de VSO-leerling stuurde aan de onderwijscommissie over de toekomst van de examenvoorzieningen.
Lees hier de brief van de Staatssecretaris aan de Tweede Kamer over de toekomst van de examenvoorzieningen in het voortgezet onderwijs.
