Kinderruil

De kracht van Balans zit in delen met andere ouders. Elkaars worstelingen herkennen, en zo steun bieden. Ook al schrijf ik graag, die verbinding komt het beste tot stand in levenden lijve. Daarom bezocht ik afgelopen maanden een aantal fysieke ouderbijeenkomsten. Ik kan het iedereen van harte aanbevelen. Het stukje hieronder komt voort uit mijn deelname aan twee bijeenkomsten georganiseerd door Balans: ‘Ouders in beeld’ van Janneke van Bockel en ‘Levend verlies’ van Mama Vita.

“Ben je wel eens verhuisd?”, trapt Janneke van Bockel de workshop ‘Ouders in beeld’ af. “Of ben je wel eens van baan gewisseld? Of misschien ben je ooit gescheiden?” De aanwezige moeders knikken bevestigend – iedereen heeft wel eens gekozen voor een ander huis, baan of partner. Je verandert immers met de jaren en weet van tevoren ook niet hoe je keuzes uitpakken.

Maar een kind, stelt Janneke dan, die kan je niet omwisselen. Zelfs al is ouderschap een bewuste, weloverwogen keuze, je weet nooit wat voor kind je krijgt. En het kind dat je krijgt, kan je ook niet inruilen voor een ander. Zo kan het, dat het beeld wat je zelf gevormd had over ouderschap compleet anders uitpakt. En dit is een uitkomst waar je mee zal moeten leven. Want, zo licht Janneke toe, ouder ben je voor het leven, ook als de opvoeding is afgerond.

Deze open deur voelt toch als een kleine openbaring. Ik denk terug aan de eerste weken met mijn eerste, een huilbaby. Uren achtereen lag hij te brullen, alleen met mijn tepel in zijn mond was hij stil. Ik werd dol van het constante geluid, schuilde in een uithoek van het huis om even bij zinnen te komen, en kon het me opeens goed voorstellen hoe een moeder haar kind mee kon geven aan de postbode. Natuurlijk ging die periode over en werd mijn bolle baby uiteindelijk iets rustiger, na vele maanden huilen (en overvoeding), maar in die tijd zag ik geen licht aan het eind van de tunnel. Ik was te moe om verder te kijken dan vandaag. Terwijl bevriende kersverse moeders discussieerden over voedingsbh’s (“Waarom kunnen ze niet meer sexy zijn, met een beetje kant?”) zat ik verdwaasd voor me uit te staren, te ontredderd om te kunnen bevatten waarom bh’s er leuk uit moeten zien.

Nu ik terugkijk op die periode, voel ik me bedrogen door de leugen van de roze wolk. Ik had geen scherpomlijnde voorstelling van de babytijd, ook niet toen ik hoogzwanger was, maar dit was zeker niet het plaatje. Ook bij mijn dochter, twee jaar later, was het keihard werken onder chronisch slaapgebrek. Maar je moet het doen met de kaarten die het leven je geeft – huis, baan en man mag je uitzoeken, maar je eigen kinderen niet. Ik vind zelf houvast in het prachtige ‘gebed om kalmte’, wat is afgeleid van Franciscus van Assisi:

“Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien.”

Juist bij zorg-intensieve kinderen voelt het als een eeuwige speurtocht naar de balans tussen wat ik kan veranderen en wat ik moet accepteren – zodat ik de opvoeding kan afstemmen op wat mijn kind op dat moment nodig heeft. Dat vereist dus moed, wijsheid en inzicht voor vragen als ‘Kan mijn kind deze sociale situatie echt niet aan en moet ik haar dus beschermen, of moet ik juist aandringen zodat ze kan leren zich aan te passen?’

Wat hier zo fascinerend is, is de wisselwerking tussen ouder en kind. Dit stipt Janneke ook aan in haar workshop: “Niet alleen ik vorm mijn kind, maar mijn kind vormt ook mij.” Ongemerkt begin ik te mijmeren over hoe anders ik was geweest als ik twee ‘doorsnee’ kinderen had gehad, die netjes de ‘Oei ik groei’ curves volgden en leuk aansluiting vonden in de groep. En kom tot het inzicht dat ik als mens enorm ben gegroeid, juist door continu naar mijn eigen verwachtingen te moeten kijken, en die bij te stellen. Het concept ‘levend verlies’ is hier toepasselijk; leren leven met het verlies van een gezinsbeeld dat je voor ogen had, en omarmen wat je wel hebt. In mijn geval, geen roze wolk en lange, lange tropenjaren, maar wel twee prachtige, zelfbewuste – doch zeer intensieve – kinderen. Inmiddels zijn ze jongvolwassen en kan ik de opvoeding stukje bij beetje loslaten – maar moeder, dat ben ik voor het leven.