Slimme trucs voor alledaagse hindernissen
De boeken Lifehacks voor vrouwen met autisme deel 1 en deel 2 zijn geschreven na het boek Lifehacks voor meiden met autisme. Wij spraken in Balans Magazine Els Blijd-Hoogewys over deze Lifehacks-boekenreeks die ze samen met Marleen Bezemer, Audrey Mol, Annelies Spek en een groot aantal ervaringsdeskundigen heeft geschreven.
TEKST MARIJE PIETERSMA
Els Blijd-Hoogewys (1973) is klinisch psycholoog en psychotherapeut. Ze is behandelcoördinator van de specialistische teams van INTER-PSY in Groningen, en is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van vrouwen met autisme. In 2017 richtte ze Female Autism Network of the Netherlands (FANN) op, een netwerk van experts en ervaringsdeskundigen. Het doel van FANN: de diagnostiek en behandeling van meisjes en vrouwen met autisme verbeteren.
Waarom is er na het boek Lifehacks voor meiden met autisme gekozen om een vervolg te schrijven voor vrouwen?
De keuze voor deze doelgroep, vrouwen met autisme, komt voort uit de kennis en het begrip van de behoeften en uitdagingen waar vrouwen met autisme vroeg of laat mee te maken krijgen. De auteurs zijn allen verbonden aan FANN (zie kader) waardoor wij veel contact hebben met de doelgroep.
Vanuit de uitgever (SWP) kwam ooit de vraag om Lifehacks voor meiden met autisme te schrijven. Dit was gericht op meiden tussen de 8 en 18 jaar oud. Na publicatie van dat boek ontdekten we al snel dat er onder volwassen autistische vrouwen een grote vraag bestond naar een soortgelijk boek voor henzelf. Er bleek behoefte aan een boek waar vrouwen kennis uit konden halen en ervaringsverhalen van andere vrouwen met autisme konden lezen. ‘Wat zou het fijn zijn als er zo’n boek voor mij was,’ was een veelgehoorde verzuchting na het uitkomen van Lifehacks voor meiden. Dit werd ons vertrekpunt voor een vervolg, en dan in twee delen, omdat we zoveel interessante onderwerpen voor vrouwen van 18+ wilden behandelen. En daarmee waren de boeken Lifehacks voor vrouwen met autisme een feit.’
Wat maakt deze Lifehacks-boekenreeks zo uniek?
‘Deze boeken bieden praktische adviezen en slimme trucs voor alledaagse hindernissen, en ze geven ook een mooi inzicht in veelvoorkomende emotionele gebeurtenissen in het leven van meisjes en vrouwen. We hebben er met elkaar voor gezorgd dat belangrijke thema’s als zelfredzaamheid, kinderwens, maar ook bijvoorbeeld rouw worden verteld door vrouwen met ervaringskennis. Alle hoofdstukken bieden uitleg over waar bepaald gedrag vandaan komt én tips hoe ermee kan worden omgegaan. Doordat we zo nauw met elkaar hebben samengewerkt, vrouwen met autisme én hulpverleners, konden we ervoor zorgen dat het een informatieve reeks is geworden, waarin we ook een inclusieve sfeer konden neerzetten. Hierdoor is het voor zowel meisjes en vrouwen als voor hun naasten en hulpverleners een waardevol naslagwerk geworden.’
Wat is het grote verschil tussen jongvolwassenen mét autisme en zonder autisme?
‘De puberteit brengt over het algemeen veel uitdagingen met zich mee. Daar komt nog bij dat het gevoel van ‘anders zijn’ dat jongeren met autisme ervaren, deze periode vaak nog overweldigender maakt. Veel van deze jongeren ervaren moeite met voor anderen soms ogenschijnlijk makkelijke zaken, zoals het vinden van een partner. Ook de manier waarop ze informatie verwerken en de hersteltijd na bijvoorbeeld een leuke activiteit is anders dan bij leeftijdsgenoten zonder autisme. Hierdoor moeten mensen met autisme vaak al op jongere leeftijd meer nadenken over zichzelf om te begrijpen waarom dingen gebeuren zoals ze gebeuren.
Meisjes en vrouwen met autisme kunnen door te ‘maskeren’ prima opgaan in de massa, maar doordat ze zich dan anders gaan gedragen dan ze werkelijk zijn, kan dit veel spanning geven. Begrijpelijk is dan ook dat het leven over het algemeen een grote uitdaging is doordat ze steeds in gevecht zijn om zichzelf te begrijpen en te accepteren in een wereld die constant verandert. De rol van de omgeving is hierbij van onschatbare waarde. Wanneer ze gelijkgestemden om zich heen hebben, kan dit een wereld van verschil maken.
Binnen onze boeken voor vrouwen hebben we naast de eerdergenoemde thema’s ook diverse levensfases zoals studeren, het hebben van een eigen huis, het krijgen van kinderen en zwangerschap, maar ook de oudere levensfase uitvoerig beschreven. Het is belangrijk op te merken dat deze uitdagingen echt niet alleen gelden voor vrouwen, maar interessant zijn voor iedereen die hiermee te maken heeft of geïnteresseerd is in autisme. We hebben ook gehoord dat mannen met autisme veel hoofdstukken erg toepasselijk vinden op zichzelf. Dus wie weet komt hierna wel een volgend boek in de Lifehacksreeks, bijvoorbeeld over vrouwen en mannen met autisme op oudere leeftijd.’
Waar moet de buitenwereld alert op zijn en wat is de beste lifehack die jij kunt meegeven?
‘Het antwoord is eenvoudig maar heel belangrijk: aanvaard jezelf zoals je bent, want het is echt prima om jezelf te zijn. En zorg voor jezelf, door voldoende hersteltijd. Voor de omgeving zonder autisme is het belangrijk te begrijpen dat mensen met autisme tijd nodig hebben om te herstellen van prikkels en dat hun gedragingen niet opzettelijk zijn. Het is belangrijk om hen hun autisme te ‘gunnen’, zonder te oordelen of te verwachten dat ze altijd hetzelfde kunnen presteren. Het is niet vanzelfsprekend dat wat iemand op maandag wel kan, voor die persoon ook op vrijdag nog mogelijk is. Begrip en acceptatie zijn wederzijds en essentieel in de omgang met autisme. Ieder moment is een nieuwe keuze die je kunt maken. Autisme is echt oké!’
Lees hier meer over autisme op onze website.
Dit artikel verscheen eerder in Balans Magazine 2-2024. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.
