15 tips van thuiszitters aan ouders
TEKST: RENÉ LAMERS
Het aantal kinderen dat uitvalt uit het onderwijs neemt toe. Volgens het ministerie zijn het er 13.700, volgens Balans veel meer. Dus ook steeds meer ouders krijgen ermee te maken. Die hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Er is allerlei informatie en hulp, zoals van Balans. Nu geven drie jongeren vanuit hun ervaring als thuiszitters tips aan ouders.
Onderwijsnomade
De discussie over aantallen thuiszittende jongeren vinden Melchior, Nils en Sanne niet eens zo interessant. ‘Het feit dat dit in een beschaafd land als Nederland kan gebeuren, is niet goed. Al was het er maar eentje,’ reageert Melchior Wammes. Zelf is hij een onderwijsnomade: vele malen werd hij op plekken afgewezen.
Jaar van de Thuiszitter
De drie jongeren vinden het goed dat Balans 2024 heeft uitgeroepen tot Jaar van de Thuiszitter, waarmee het belang van het onderwerp wordt erkend. ‘Maar volgend jaar zijn er ook thuiszitters. Dan is hier óók aandacht voor nodig,’ reageert Nils Aukema, die door lichamelijke en psychische problemen geen volle dagen naar school kon. Nils en Melchior vormen met een groep jongeren de Adviesraad Éigenwijsheid. Die brengt het perspectief van thuiszitters over aan politici en beleidsmakers (zie kader). Ook Sanne van der Zee, die nu al een jaar niet naar school kan, zit hierbij.
Podcast met tips
Voor het eerst geven ze ouders tips. Dat doen ze in een podcast. Als kinderen die met dit bijltje gehakt hebben, zien zij wat op ouders afkomt. ‘Ik heb medelijden met mijn ouders,’ vertelt Sanne in de podcast. ‘Ze willen altijd hun best doen. En soms leidt dat tot frustratie.’ Melchior: ‘Mensen zeiden tegen mijn ouders: Hij moet een schop onder z’n kont. Alsof zij dat al niet geprobeerd hadden. Eerlijk gezegd denk ik dat scholen een schop onder hun kont moeten krijgen.’
15 tips van thuiszitters voor ouders:
1. Luister naar je kind
Als ouder ben je geneigd te denken in wat móét, en niet in wat het beste is voor je kind. ‘Ik voel echter zelf het beste aan wat ik kan,’ legt Sanne uit.
2. De ouder als professional
Je hoort vaak over ‘onderwijsprofessionals’. Dus zij zullen het wel weten. Maar dat doen ze ook niet altijd. Nils: ‘Mijn moeder voelde zich door die professionals klemgezet. Maar als ouder ben je óók professional, van je kind.
3. Zoek contact met andere ouders
Dat kan onder andere via Balans. Voor een luisterend oor en het gevoel dat je er niet alleen voor staat. Er komt veel op je af.
4. Vraag hulp
Je kunt een contactondersteuner, onderwijsconsulent of iemand anders vragen om bij gesprekken te zijn, adviseert Melchior. ‘Die hebben ook wat afstand.’
5. Vertrouw op je gevoel
School kan je het gevoel geven dat alles aan jou of je kind ligt. Terwijl de oorzaak niet-passend onderwijs is. Volg je gevoel.
6. Communicatie
Het gemeenschappelijk belang, namelijk dat van het kind, moet basis zijn voor het gesprek. Er is geen ongelijkheid.
7. Blijf bij je doel
Het voelt soms als een strijd, maar het is volharden in je doel, en dat is het belang van je kind. Melchior: ’Wil je wat bereiken, dan moet je bij je punt blijven.’
8. Neem gesprekken op
Je mag gesprekken opnemen voor eigen gebruik. Dat helpt om afspraken helder te krijgen.
9. Inbreng kind
Laat je kind meepraten, live of op papier.
10. Gemaakte afspraken mailen
Zo krijg je minder misverstanden.
11. ‘Doe normaal’
Als ouder ben je geneigd tot compensatiegedrag, maar behandel je kind niet anders dan in een ‘normale’ situatie. Sanne: ‘Verander niet te veel hoe het er thuis aan toe gaat. Ik wil me niet specialer voelen.’
12. Informeer je kind
Moet je met je kind alles bespreken? ‘Praat mét me, niet óver me,’ zegt Sanne stellig.
13. Het is nooit te laat
Raak niet gestrest doordat je kind een periode niet naar school gaat, tipt Melchior. ‘Achterstand haal je zo weer in. Hersenen zitten niet stil als je thuiszit. Je kind ontwikkelt zich wel degelijk, in bepaalde opzichten meer dan anderen.’
14. Zoek positieve verhalen
Als ouder stuit je op veel verhalen van andere gezinnen bij wie kinderen vastliepen. En alle gesprekken kunnen je negatief beïnvloeden. Het is goed om dan verhalen te zoeken van situaties die goed verliepen.
15. Vergeet jezelf niet
‘Doe ook dingen samen,’ tipt Sanne. ‘Denk niet alleen aan je kind, je bent zelf ook een mens.’
Deze adviesraad bestaat uit jongeren die uitvielen uit het onderwijs en de positie van thuiszittende jongeren willen verbeteren. Ze geven gevraagd en ongevraagd advies aan politiek, overheid en organisaties. De adviesraad werd in 2021 opgericht, na een oproep van de ‘number 5 foundation’ van prinses Laurentien en het LAKS (Landelijk Aktie Komitee Scholieren).
Bekijk en beluister hier de hele podcast met tips voor ouders, van thuiszittende jongeren Sanne, Melchior en Nils.
Dit artikel verscheen eerder in Balans Magazine 3-2024. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.
Nils Aukema kon geen volle dagen maken. School eiste dat wel en kwam ook niet met oplossingen.
Sanne van der Zee had door overprikkeling veel lichamelijke klachten als ze naar school moest. Ze zit nu een jaar thuis.
Melchior Wammes bezocht dertien onderwijsplekken, maar telkens was hij niet welkom.