ODD, oftewel een oppositionele opstandige gedragsstoornis. Hoe het bij onze dochter begon

Onze dochter, toen 14 jaar, zat samen met haar goede vriendin, in de tweede van het voortgezet onderwijs. Ze ging elke dag met plezier naar school en had een leuke vriendengroep. Na een kleine misstap besloot de vader van die goede vriendin ineens, dat de meiden niet meer met elkaar om mochten gaan. Deze beslissing had een ongelooflijke impact op onze dochter. Daar kwam bij dat ze een jaar over moest doen en niet meer bij elkaar in de klas zaten. Beide situaties zorgden ervoor dat ze vanaf de start van in nieuwe schooljaar al vrij snel minder goed in haar vel zat.
Ze werd op school buitengesloten in vriendengroepen en kwam in vervelende en onnodige discussies terecht, welke zich ontpopten tot ruzies. Al snel voelde ze zich niet meer op haar gemak en dat deed iets met haar gevoel van veiligheid en welbevinden op school. Ze meldde zich steeds vaker ziek en haar resultaten gingen bijzonder snel achteruit. We merkten tegelijk dat ze in een sociaal isolement kwam. En vanaf dat moment werd ze langzaam een ander persoon. De puber die normaliter een creatief, vriendelijk en vrolijk meisje was, werd langzaam heel brutaal, gesloten, moeilijker in de omgang en wilde niks meer. Tegelijk was het soms lastig inschatten of bepaald gedrag bij de pubertijd hoorde, omdat ze daar natuurlijk midden in zat.

Onze zorgen nemen toe

We begonnen ons zorgen te maken als ouders. Daar waar we haar eerst nog wel naar school konden krijgen door extra te motiveren, doorspreken hoe ze kon reageren en op gang te helpen, werd het met de dag lastiger. En toen kwamen we in de fase dat ze op zoek ging naar andere vrienden waarbij ze zich beter voelde, ze zich op school veel brutaler ging gedragen, meer ging hangen op straat en zich alleen nog maar ziek melde op school. Het was inmiddels elke ochtend gedoe bij het opstaan en de brutaliteit begon om te slaan in agressieve buien. Het werd zo lastig dat wij ‘s avonds al met stress naar bed gingen omdat we wisten dat het die volgende ochtend weer gedoe zouden krijgen.
Mijn vrouw was toen customer service manager en ik logistiek manager en we moesten dagelijks naar ons werk. Het koste ons heel veel energie om gedurende die periode haar uit haar bed te krijgen, te laten opstaan en naar school te gaan. Het was bijna niet te doen. We snapten dat het lastig voor haar was op school maar we waren ondertussen met school oplossingen aan het zoeken en we wilden ook niet dat ze iedere dag thuis zou zitten, hoe lastig ook.
Je moet je voorstellen dat je weken, bijna maanden, iedere dag probeert je kind te laten opstaan. Maar naarmate de tijd vorderde was het niet meer dat chagrijnige gedrag dat je soms hebt bij een puber maar wij werden op een gegevens moment echt uitgescholden en ze wilde ons niet meer op haar kamer hebben. Ik was er na weken echt klaar mee en kon haar wel aan doen. Mijn vrouw had in die situaties meestal wat meer geduld. We probeerden alles, van luisteren, straffen, in te leven in haar situatie, mee te gaan in haar voorstellen om dingen te proberen. Maar niets hielp en dan wordt je steeds wanhopiger en je begint uiteindelijk je geduld te verliezen waardoor wij ook boos op haar werden. Want je langere tijd in deze situatie zit, dan weet je de oplossing niet meer.

Overstap school

Na lang wikken en wegen besloten we samen met onze dochter en school, haar over te plaatsen naar een andere school. Ze had hier zelf een goed gevoel bij, maar de tijd liep door en haar gedrag en agressie waren inmiddels van een dusdanig niveau dat we duimden dat het zou werken op deze nieuwe school. We waren heel zenuwachtig als ouders omdat we zo ontzettend hoopten dat deze oplossing zou werken. Haar gedrag was inmiddels behoorlijk negatief veranderd. Hoe dan zul je je afvragen? Je moet je voorstellen dat een verkeerde blik van iemand bij haar al de trigger was om agressief te reageren. Het was toen al bijna niet meer te doen.
Het moment was daar; haar eerste schooldag op de nieuwe school. Ze was bloednerveus maar na de nodige aanmoedigende gesprekken, zetten mijn vrouw haar af bij school en ze ging naar binnen en mijn vrouw door naar haar werk. Onbewust hielden we allebei onze telefoon in de gaten, al duimend dat ze niet zou bellen omdat er iets was. Maar niet veel later belde ze al. Ze was terecht gekomen in een ruzie met een paar klasgenoten, dat triggerde het nodige in haar en ze had zich afgemeld.
Mijn vrouw en ik waren al redelijk gespannen naar ons werk gegaan, hopende dat alles redelijk zou verlopen, heel veel moeite en tijd in de voorbereiding gestoken en weer liep het mis. We merkten allebei dat het ons begon op te breken. Mijn vrouw belde me op het werk en begon te huilen nadat ze vertelde wat er was gebeurt. Mij schoten de tranen ook in de ogen. We probeerden alles te combineren naast elkaar. Onze huishouding, onze banen en een kind opvoeden met agressieve gedragsproblematiek.
Maar goed, na deze situatie gingen we opnieuw in gesprek met school. De mentor van haar klas organiseerde een gesprek met de klas en onze dochter, omdat het in die klas met een aantal klasgenoten niet goed was verlopen, maar dit liep helemaal verkeerd. Gevolg was dat de spanning in haar lijf dusdanig opliep hetgeen zich begon te uiten in misselijkheid en buikpijn. En hierdoor kwam ze uiteindelijk helemaal thuis te zitten. En omdat ze langduriger ziek thuis kwam te zitten, kwamen de eerste instanties om de hoek kijken. Ze moest zich melden bij de GGD arts en mijn vrouw benaderde zelf maar de leerplichtambtenaar. Al deze nieuwe en onbekende dingen die op ons pad kwamen, koste ons een hoop energie.

Haar uitingen agressieve gedragsproblematiek

Ondertussen begonnen wij wanhopiger te worden. Niet alleen vanwege haar uitval en vastlopen op school, maar haar gedrag werd steeds lastiger, zo niet ondoenlijk. Stel je maar eens voor dat je kind ‘s ochtends uit bed komt en ontbijt gaat maken. In haar geval een tosti of een eitje. Maar er ligt net dat moment geen ei of kaas om ontbijt te maken. Dan was het huis te klein. Dan begon een grote scheld kanonnade, slaan met de deuren, verbale agressie richting ons als ouders. Niet veel later begon ze te gooien met voorwerpen door haar slaapkamer, later moesten de deuren het ook ontgelden, want dan sloeg ze met haar vuist tegen de deur. Deze agressie- aanvallen waren zo heftig dat wij vaak met hartkloppingen in de keel zaten en moesten bijkomen.
Door dit agressieve gedrag kwamen we in heel nieuwe situaties terecht. Niet alleen thuis, maar ook op school en buiten. Eventjes op bezoek met haar bij vrienden of familie ging niet meer. Naar het centrum om nieuwe kleren te halen was een enorme uitdaging. ‘s Avonds uit je werk komen en dan eten koken, dat werd al lastig zeker, als hetgeen we klaarmaakten niet in de smaak viel. Dan herhaalde de situatie als hierboven genoemd, zich opnieuw. Je zou soms denken dat het lijkt op verwend gedrag, maar neem van mij aan, dat was het echt niet.
We leefden in continue stress, leerden snel welke situaties agressief gedrag triggerde en konden hier vaak omheen manoeuvreren als het moest. Een van de situaties die me uit die tijd in het bijzonder is bijgebleven, is dat ik bij het naar bed brengen van onze jongste, die toen 3-4 jaar oud was, de slaapliedjes soms harder zong, zodat ze de woede-aanvallen niet kon horen.
Veel triggers of onrust kwamen ook van buitenshuis. Neem alles wat rondging op de mobiel. Social media, instagram, snapchat maar ook contacten via whats app deden niet altijd goed. Het kwam regelmatig voor dat een bepaalde boodschap voor onrust zorgde en wij ineens geconfronteerd werden met agressie zonder dat we wisten wat de aanleiding was.

Anderen weten het altijd beter, denken ze….

Mijn vrouw en ik maakten samen altijd meerdere scenario’s op wat kon gebeuren. Wij kenden haar het beste en wisten daarom ook wat wel en niet te doen. Wij wisten precies welke blik, welke woorden of situaties agressief gedrag opriepen. Maar onze omgeving dacht daar anders over. We moesten eens wat strenger worden en ons kind moest gewoon luisteren. Veel mensen denken het beter te weten, of vinden je maar een slechte ouder, zo kwamen we achter. Wij twijfelden in die tijd heel erg of we het allemaal wel goed deden. Maar ondertussen weten wij wel beter. Een kind opvoeden met ODD is topsport. Mensen die geen kennis hebben van ODD weten helemaal niet ouders moeten doorstaan, wat er op ze af komt en wat ze kunnen verwachten. Wij leerden dat mensen snel hun oordeel klaar hebben, tot het moment dat ze er zelf voor staan. Menig hulpverlener kreeg het ook niet voor elkaar, zo komt later naar voren.
Ah fijn, ondertussen zaten we met een kind dat langere tijd thuis zat en niet naar school kon, haar agressieve gedrag verergerde met de dag en onze energie begon ook op te raken. Er moest iets gebeuren, dat beseften we maar al te goed. Ook onze dochter snapte dat het met haar niet goed ging en dat er actie nodig was. Ze moest hulp krijgen, ondersteuning, wij hadden ook ondersteuning nodig in de omgang met haar gedrag en hoe wij bepaalde zaken beter konden oppakken. Maar hoe en waar en bij wie? In de volgende blog neem ik je helemaal mee in de zoektocht naar de juiste hulp.
Wil je niet wachten op de volgende blog en al meer weten of leren vanuit onze persoonlijke ervaringen of interviews met deskundigen via onze online leeromgeving? Raadpleeg onze website mijnkindmetgedragsproblemen.com. Bekijk hier de losse modules per onderwerp. Een kleine bijdrage maakt het mogelijk om deze materialen en uitwerkingen beschikbaar te stellen.

Wie zijn wij?

Mijn naam is Jeroen (44) en ik ben getrouwd met Marieke (46), Marieke heeft een dochter (21) uit een eerdere relatie, samen hebben wij een dochter genaamd Fenna (10). In al mijn blogs ga ik ‘onze dochter’ gebruiken als omschrijving. Waarom dan niet stiefdochter zul je misschien denken? Nou voor mij heel simpel, zij kwam op 7-jarige leeftijd in mijn leven en ik in dit van haar, omdat haar moeder en ik een relatie met elkaar kregen. Ik maakte haar moeilijke momenten mee, zij die van mij, haalde haar op van school, kende al haar vriendinnen, ging mee naar oudergesprekken, ging mee naar de huisarts als er iets was, corrigeerde haar als ze iets deed wat niet oke was, zij sprak mij aan als ik eens chagrijnig was, we speelden een potje voetbal, kortom ik voedde haar op als ouder. Ik noem haar dochter omdat het zo voelde, ik noem haar dochter omdat ik stief (dochter) een lelijk woord vindt. En ik noem haar dochter omdat ze volledig deel uitmaakt van mijn en ons gezin. En ja.. het voelt anders omdat het niet je biologische kind, en ik spreek uit ervaring omdat ik zelf ook ouder mag zijn van een eigen dochter.
Ik omschrijf dit nadrukkelijk omdat veel ouders zich hierin zullen herkennen. Zeker als ODD om de hoek komt kijken heb je als stiefouder misschien wel meer de neiging om af en toe de handdoek in de ring te gooien. Enerzijds omdat het ontzettend moeilijk is, je wordt geconfronteerd met gedrag van een kind dat niet jouw kind is. Maar neem van mij aan, als je eigen kind lastig is, brutaal of soms wat agressief kan doen, is het net zo lastig, dan kun je ze ook achter het behang plakken, met hele krachtige lijm.

ODD, oftewel een oppositionele opstandige gedragsstoornis. Hoe het bij onze dochter begon

Onze zorgen nemen toe

Overstap school

Haar uitingen agressieve gedragsproblematiek

Anderen weten het altijd beter, denken ze….

Wie zijn wij?

Blog: ODD en onze zoektocht naar de juiste hulp

‘Buiten de lijntjes kleuren’

Waarom hebben zoveel meisjes het zo moeilijk?

Bokstherapie bij stress en trauma

Bij ons is het ook (geen) feest

Blog: Zuurstofmasker

‘Ouders willen gezien worden als ouders’