‘Ze heeft veel spijt van wat ze ons heeft aangedaan’

TEKST CHRIS REINDERS

Het doel van Jeroen (45) en Marieke Duipmans (45) uit Amersfoort is het bespreekbaar maken van ODD en het helpen van ouders die kinderen hebben met agressieve gedragsproblematiek. Onder meer door hun ervaringen te delen na een zeer heftige periode met oudste dochter Melissa.

Wat is ODD?
ODD staat voor een oppositionele opstandige gedragsstoornis. Kinderen met ODD zijn met regelmaat ongehoorzaam, driftig, zoeken ruzie en zijn snel gefrustreerd. Ook hebben ze vaak problemen met het reguleren van hun emoties. Ze zijn weinig flexibel in het omschakelen van hun houding als een situatie plotseling verandert.

Mokerslag
Of het de oorzaak is geweest van het ontstaan van ODD bij Melissa is niet helemaal duidelijk. Het was wel een gigantische mokerslag, zo verwijst Jeroen naar een heftig moment voor zijn toen vijftienjarige dochter. ‘Ze zat in het tweede jaar van het voortgezet onderwijs. Samen met een hele goede vriendin die ze al kende vanaf de basisschool. Door enkele gebeurtenissen besloot de vader van haar vriendin dat zijn dochter niet meer mocht omgaan met Melissa. Een harde knip in hun jarenlange vriendschap,’ zegt Jeroen.

Sociaal isolement
Zijn dochter voelde zich door de verbroken vriendschap niet meer veilig op school. Ze raakte in een sociaal isolement, vertelt hij. Er kwam nog bij dat Melissa bleef zitten en daardoor in een andere klas terechtkwam. ‘Ze had moeite om te aarden. Het had zo’n impact op haar dat ze in een soort groef kwam te zitten. Ze werd chagrijnig en nam duidelijk afstand van ons en anderen die dichtbij haar stonden. Ze wilde ook niet meer naar school. We hadden de grootste moeite om haar ’s ochtends zover te krijgen. Haar gedrag veranderde: ze werd agressief en kreeg enorme driftaanvallen. Als ze bijvoorbeeld voor het ontbijt of de lunch een tosti wilde maken en er was geen kaas in huis, dan kwam de stoom uit haar oren. Ze sloeg met de deuren, ging schelden en vloeken. Smeet met van alles door de kamer. Ze kreeg dan een complete waas voor ogen.’

Ander kind
Binnen een tijdsbestek van nog geen halfjaar hadden ze een geheel ander kind in huis, aldus Jeroen. Met wie volgens hem ook geen normaal gesprek te voeren was. ‘Bovendien nam het schoolverzuim toe. Melissa hing veel op straat, had andere vrienden en accepteerde onze regels ook niet meer.’ Gesprekken met de school leverden niets op. De overstap naar een andere school had niet het gewenste effect. ‘Ze had daar binnen de kortste keren ruzie met iedereen. Dat was het moment dat we besloten om naar de huisarts te gaan. Daar werden we doorverwezen naar een psycholoog. Die constateerde ODD. En stelde tevens vast dat Melissa tegen de randen aanzat van normaal functioneren op school en thuis. Ze was volgens de psycholoog gebaat bij een heel intensieve behandeling.’

Continu met haar bezig
Voor de ouders van Melissa stond de wereld inmiddels volledig op zijn kop. ‘We waren continu met haar gedrag bezig. We hadden ook veel afspraken bij hulpverlenende instanties. Sommige behandelingen hielpen, andere minder. Melissa had ook niet met alle behandelaars een even goede klik.’ De situatie trok een stevige wissel op de verhouding tussen Jeroen en zijn vrouw. ‘We hadden momenten dat het allemaal niet zo lekker liep tussen ons tweeën. Veel irritaties over en weer. We zagen soms ook geen perspectief meer. Dat leverde enorm veel stress op. Op vakantie gingen we niet. Dat ging niet met Melissa erbij. Je brandt uiteindelijk op en dat gebeurde mij ook. Ik viel uit op mijn werk.’

De scherpe kantjes zijn eraf
Rond haar achttiende verbeterde haar situatie, vervolgt Jeroen. ‘De scherpe kantjes gingen er geleidelijk vanaf. Ze kreeg onder meer behandelingen voor trauma’s die ze in haar heftige periode heeft opgelopen.’ Melissa (21) woont nu op zichzelf. ‘Niet zo heel ver hier bij ons vandaan. Ze kan nog moeilijk omgaan met stressvolle situaties, maar van agressie merken we niet veel meer.’ Werk heeft ze nog niet en ze is ook niet in staat gebleken om een opleiding af te ronden. Jeroen en zijn vrouw praten regelmatig met Melissa over wat er allemaal gebeurd is. Ze kijkt er volgens Jeroen zeer kritisch op terug. ‘Maar ze kan zich niet alles meer herinneren. Wel geeft ze aan veel spijt te hebben van wat ze ons en anderen om haar heen heeft aangedaan.’

Andere ouders helpen
Jeroen beheert sinds een jaar een site speciaal voor ouders van kinderen met agressieve gedragsproblematiek. Destijds kwamen Jeroen en zijn vrouw uit het niets in aanraking met ODD. Ze hadden er ook nog nooit van gehoord. ‘Het is echt onderbelicht. Ik vernam van een universitair docent die gespecialiseerd is in dergelijke stoornissen dat één op de dertig kinderen een bepaalde vorm van ODD heeft. Toen we anderhalf jaar terug uiteindelijk met Melissa in rustiger vaarwater kwamen, wisten we allebei vrij zeker dat we wat moesten doen. Ouders helpen die met dezelfde problematiek worden geconfronteerd. Dat doen we nu met onze site.’

Lees meer op mijnkindmetgedragsproblemen.com, een online leeromgeving met effectieve strategieën voor ODD, agressie en jeugdzorg. Lees ook de blogs van Jeroen op onze website, en lees ons Balansdossier ODD/CD.

Dit artikel verscheen eerder in Balans Magazine 3-2025. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.