Minder bang zijn? Gebruik je fantasie!
TEKST WENDY DE PREE & ANOUK VAN WESTERLOO
Iedereen is weleens bang of maakt zich zorgen. Dat is heel normaal. Zonder angst zouden ons allerlei stomme ongelukken gebeuren. Maar wat nou als je wel heel vaak bang bent, ook als je leven niet echt in gevaar is? Wat kun je daar dan aan doen? Zet je fantasie in!
Als er gevaar dreigt, reageert je lichaam vanuit instinct, zonder na te denken. Je hart gaat bijvoorbeeld sneller kloppen, je ademt sneller en je probeert je misschien te verstoppen. Het kan ook zijn dat je klaar staat om van je af te slaan. Of je verstijft juist en kunt niet meer bewegen of praten. Dat zijn allemaal logische reacties als er echt iets gevaarlijks gebeurt. Maar wat nou als jij heel veel dingen als ‘gevaarlijk’ ziet, waardoor je lichaam steeds weer die heftige reactie geeft? Ook als je leven helemaal niet in gevaar is?
Angst voelen
Het kan zijn dat jouw hoofd steeds aan het ergste denkt dat kan gebeuren. Bijvoorbeeld: Als ik bij de kat in de buurt kom, gaat die mij krabben! Of: Als papa laat thuiskomt, dan is er vast een ongeluk gebeurd! Als je zo denkt, dan doet je lichaam gezellig met je mee. Die gaat alle angstreacties ‘aanzetten’. Daardoor dénk jij niet alleen angstige dingen, maar je vóélt ze nu ook. En daar word je weer extra bang van. Hoe kun je dat cirkeltje nou doorbreken?Door eerst je lichaam tot rust te brengen. Anders kun je niet nadenken. Oefen bijvoorbeeld de high-five-ademhaling. Houd je linkerhand op alsof je een high-five geeft. Volg met je rechterwijsvinger heel langzaam de omtrek van je hand. Adem in als je vinger omhooggaat, adem uit als ie omlaag gaat.
Gedachten onderzoeken
Als je piekert of angstige gedachten hebt over iets, ga daar dan eens (samen met bijvoorbeeld je ouders) over praten. Wat is het ergste dat er zou kunnen gebeuren? En wat is het beste dat er zou kunnen gebeuren?
Stel dat je bang bent voor duiven op het plein waar jullie lopen, dan zou je dit soort gedachten kunnen hebben:
- Het ergste is dat heel veel duiven hard fladderend aan komen vliegen en op mijn hoofd landen en in mijn ogen pikken!
- Het beste is dat de duiven rustig blijven rondlopen en zelfs niet naar mij kijken: ik kan er veilig langswandelen.
En wat is er in het echt gebeurd? Bespreek dat ook samen met je ouders. Je zult merken dat het ergste dat je hebt bedacht eigenlijk niet vaak plaatsvindt. Maar het kán wel. Bespreek dan ook samen met je ouders wat je kunt doen als het ergste tóch uitkomt. Want voorbereid zijn en weten wat je kunt doen in zo’n situatie, maakt het ook al wat minder eng.
Piekerkwartiertje
Het is dus belangrijk dat je begrijpt dat jouw gedachten jou soms in de weg kunnen zitten. Om die angstige gedachten ook een beetje ruimte te geven, kun je elke dag een kwartiertje ‘expres piekeren’. Dat doe je niet in bed, vlak voordat je gaat slapen, want je bed is een plek om te ontspannen en aan fijne dingen te denken. Je kunt je zorgen of de dingen waar je bang voor bent, ook opschrijven of tekenen.
En na dat kwartier? Dan heeft je hoofd rust. Ga lekker voetballen, schommelen, puzzelen of tekenen. Wat je maar wil om niet meer te piekeren!
Positieve fantasieën
Jij hebt waarschijnlijk een grote fantasie, als je steeds allerlei verschrikkelijke dingen kunt bedenken die zouden kunnen gebeuren. Maar wat nou als je die fantasie zou inzetten voor leuke gedachten? Stel dat je je zenuwachtig maakt voor een spreekbeurt. En je denkt steeds maar dat je een black-out zal krijgen. Dat je niets meer weet en stamelend voor de klas staat.
Probeer nu eens te bedenken hoe het zou gaan als jij de beste spreker was die je je kunt indenken. Je staat ontspannen voor de klas en vertelt geconcentreerd je verhaal. Je gooit er ook nog een paar grappen doorheen en de klas moet hard lachen. De leraar geeft je een 10 en je krijgt een daverend applaus!
Daarna kun je ook nog bedenken wat het meest waarschijnlijk is dat er zal gebeuren: ik ben wel zenuwachtig, maar omdat ik flink geoefend heb, gaat het best goed. Iedereen maakt weleens een foutje, dat is normaal.
Nu heb je al twee positieve scenario’s in je hoofd. Hoe meer positieve gedachten jij in je hoofd stopt, hoe minder ruimte er is voor de negatieve!
Dit artikel beschrijft maar een paar van heel veel tips uit het boek Angst – wat echt werkt bij kinderen die snel angstig zijn, geschreven door Wendy de Pree. Dat boek is bedoeld voor ouders en leerkrachten, zodat zij kinderen kunnen helpen om meer zelfvertrouwen te krijgen en minder bang te zijn. Bij het boek zitten ook gratis downloads met heel veel tips en handige oefeningen.
Dit artikel verscheen eerder in BalansKIDS 2-2024. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.
Lees ook het artikel ‘Wat helpt als kinderen bang zijn?’ dat eerder verscheen in Balans Magazine.
