Anders zijn is ok

Anders zijn is ok. Dat is een motto wat ik zelf ook heel graag wil geloven. Het is ok dat jij niet als alle andere kinderen bent; jij bent juist uniek en dat is helemaal ok! Maar hoe moeilijk is dat? Voor mij, met mijn eigen verwachtingen over moederschap. En helemaal voor Anne zelf. Altijd maar moeten uitleggen waarom dingen bij jou net anders gaan, altijd maar die scheve blikken en lachjes die je niet helemaal begrijpt. Of als je volledig genegeerd wordt door groepjes klasgenoten waar je zo graag bij had willen horen. Ik heb nooit ontkend dat Anne anders is, of dat verborgen willen houden. Dat lukt toch niet en dan wordt de afstand tot de ander nog groter. Ik probeer ook niet haar gedrag goed te praten, als anderen gekwetst waren over iets wat Anne deed of zei. Het enige wat ik kan doen is haar perspectief zo goed als mogelijk uitleggen en empathie tonen voor het ‘slachtoffer’. Gelukkig lachen sommige moeders hartelijk als Anne ze een olifant noemt en vinden haar juist grappig en creatief. Deze vrouwen voelen intuïtief aan dat er weinig kwaads achter schuilt en staan stevig in hun schoenen. Andere moeders noemen Anne een ‘vervelend kind’ en adviseren hun dochter niet met haar te spelen. Een boodschap die jammer genoeg vaak weer terug bij Anne komt. Op de middelbare school doe ik actief mee aan de ‘Anne is anders’ uitleg. Met regelmaat voer ik gesprekken met de zorgcoördinator, de coach, de mentor en de gedragswetenschapper van de scholengemeenschap. De docenten vallen uiteen in degenen die Anne de nodige ruimte bieden om anders te zijn, en de meer rechtlijnige docenten die haar strikt bij de les proberen te houden tot ze overstuur wegrent. Gelukkig is er een lokaal om te ont-prikkelen, maar na zo’n aanvaring komt het meestal niet meer goed – Anne vergeeft moeilijk en vermijdt deze docenten voortaan. In een poging begrip te kweken bij ‘vriendinnen’, hebben we na schooltijd eens een therapeut een selecte groep uitleg laten geven over autisme en wat dat betekent voor Anne. Ook hier waren de reacties wisselend. Anne maakt op school dan ook bewust de keuze met wie ze om zou willen gaan, en met wie niet. Die laatste groep gaat haar toch niet snappen; proberen om daar bij te horen is alsof je steeds weer hard tegen dezelfde muur aanrent. Ook buiten school presenteren zich talrijke situaties waar uitleg kansloos is. Als Anne in de rij bij de bakker onder het gewaad van een Marokkaanse man kruipt. Of als ze de apotheker vertelt dat hij uit zijn mond stinkt. Maar het zijn de mensen die juist heel dichtbij haar staan, waar ik de meeste moeite mee heb; mijn eigen ouders. Die kennen Anne als geen ander, passen al jaren op en horen veelvuldig over onze strijd. En toch kunnen ze het niet bevatten. ‘Geef haar maar eens drie dagen aan mij’, zegt mijn vader. ‘Je bent gewoon te zwak voor haar.’ Soms slaat de twijfel toe. Ben ik niet gewoon een ‘curling moeder’ die haar kind volledig in de watten legt? Creëer ik een verwend monster wat later nooit op eigen benen kan staan? Maar dan komt Anne overprikkeld thuis, volledig overstuur van alle drukte van een doorsnee schooldag, waar ze zo graag vrienden maakt en goede cijfers haalt. Na schreeuwen en smijten volgt een intense huilbui, waarvan ze lang moet bijkomen in een donkere kamer. Dan ervaar ik weer dat dit kind iedere dag strijdt voor haar plekje in de wereld – en daarbij alle steun en liefde kan gebruiken van de mensen om haar heen. Het valt zwaar om anders te zijn.