Duizend ideeën en verhalen

Het wonderlijke brein van mijn dochter produceert een overvloed aan ideeën en verhalen die
allemaal nú gerealiseerd en verteld willen worden. Een onuitputtelijke bron, maar verlammend
tegelijkertijd. Wat is realistisch? Waar begin je? En wat maak je af? Van de duizend ideeën komen er amper tien tot een soort van uitvoering, en zonder hulp wordt er eigenlijk niets afgerond. Het is te groot, te onoverzichtelijk. Door dat volle hoofd barst ook ons huis uit z’n voegen van potentieel ‘knutselmateriaal’ (verzameld op straat; van typemachine tot kastjes, van autobanden tot kapotte spiegels).

Zo had Anne een ondergrondse kamer bedacht, in de tuin. De plattegrond bevatte zelfs een trap en elektra. Het heeft ons maanden gekost haar ervan te overtuigen dat dit echt niet uitvoerbaar is. Toen verlegde ze haar aandacht naar haar eigen slaapkamer. Uren achtereen struint ze het internet af naar thema’s en kleuren. En dat complete plaatje wil ze dan hebben, precies zo. Dat hierbij ook de ramen en deuren van plek moeten veranderen lijkt haar niet ondoenlijk. Een voorstel om klein te beginnen, met een kastje of een nieuwe kleur muur, wordt van tafel geveegd. Alles moet anders – maar ze kan nergens beginnen. Wij zijn niet onwelwillend, maar wel wat opportunistisch. We weten dat als we het bij Anne laten, (‘ga eerst maar de kleur van de muur bepalen’) er niets van terecht komt. En soms is dat wel handig.

Gelukkig lukken sommige projecten ook wel, met hulp van geduldige vrijwilligers. Zo kwam ze eens thuis met een grote plastic speelgoedauto die aan de weg stond, en die ze roze wilde spuiten voor haar vader, als geintje. Samen met oma is ze uren bezig geweest, en vol trots is het ding aan papa gepresenteerd. Maar als het idee niet zo vastomlijnd is, kan het dramatisch verlopen. Neem een vage schoolopdracht als ‘maak een spel met beweging’. Wekenlang hebben we niet aan de eettafel kunnen eten omdat deze bedolven was onder bergen knutselmateriaal. Het moest steeds uitgebreider, mooier. De nacht voor de deadline was Anne om 2 uur nog bezig, gillend en huilend
weigerde ze te stoppen en naar bed te gaan. Het lukte niet zoals het in haar hoofd er uit zag.

Waar de meeste creatieve ideeën stranden in de uitvoering, komt Anne ver met haar verbale
overtuigingskracht. Eerst dacht ik dat het haar grote bruine ogen waren, maar zelfs nu ze 16 jaar is lukt het nog. Cijfers krikt ze op met meeslepende redenaties, die ze niet loslaat bij een weifelende docent. De docent economie had er alle begrip voor toen Anne uitlegde dat ze niet naar zijn vak kwam omdat economie nu eenmaal niet in de komende toetsweek voorkwam. En Anne wist school te overtuigen dat Nederlands niet haar moedertaal is (maar Engels, vanwege haar Ierse vader), zodat ze zowel Frans als Duits kon laten vallen. Het is verbluffend waar ze mee weg komt.

Als klein meisje al kon Anne honderduit vertellen; in een goede bui stroomden de woorden als water. En dat maakte me vooral onzeker en bang. Een verhaal begon gewoon in de kinderopvang, een reguliere dag. Maar gaandeweg werd het steeds fantastischer en ongeloofwaardiger. Als het verhaal dan uiteindelijk eindigt met vliegende varkens, kan ik onmogelijk de vinger leggen op het moment waar feiten fictie worden; Anne kijkt ernstig gedurende het hele verhaal en vertrekt geen spier. En dat is eng. Wat nu als er een vreemd verhaal komt over wat de buurman bij haar deed, wie moet ik dan geloven? En wat vertelt ze buitenshuis over wat er allemaal thuis gebeurt?

Tijd zal leren of dat wonderlijk creatieve brein ook echt zinvol ingezet kan worden. Blijft ze eindeloos hangen in duizend ideeën en verhalen, of is ze in staat er een eigen prachtige werkelijkheid mee te scheppen