Het gevecht tegen stress

Ik pak haar hand vast en we beginnen te rennen voor ons eerste rondje door de tuin. We zuigen onze longen vol frisse lucht en schudden onze hoofden leeg. Het tweede rondje gaan we huppelen, geef ik als instructie mee. De glimlach om Anne’s mond wordt langzaam groter.

Het bloed begint nu goed te stromen en we krijgen het warm. “En nu… zijwaarts als een krab!” roep ik. Langzaam komt Anne helemaal los. Vergeet even alle examenstress, de watten in haar hoofd lossen ietsje op. Haar wangen krijgen kleur.

“Dat was het leukste moment van mijn dag,” vertrouwt Anne me later toe. Het was een gouden greep. Tijdens een toetsweek kan Anne helemaal vastlopen. Uren op dezelfde plek zitten, voor zich uit staren, met haar boek open voor haar neus. Ze mag van zichzelf niet weglopen tot het hoofdstuk af is, maar ze kan zich er ook niet toe zetten te gaan lezen. Soms ben ik een paar uur weg, boodschappen doen of sporten, en vind haar bij thuiskomst dan in exact dezelfde positie, geen letter opgeschoten.

“Bevroren in de tijd en ruimte zit ze.”

Meestal krijg ik haar niet los uit zo’n toestand. Ze wordt boos, verdrietig, wanhopig. Vanuit de spanning die ze ervaart in aanloop naar een toetsweek, volgt soms een paniekaanval. Dan realiseert ze zich ten volle dat ze uren kwijt is van haar dag — uren die zo cruciaal zijn in haar studieschema, maar die weer eens opgevuld werden met naar een lege muur staren. Ze zakt luidkeels kermend op de koude keukenvloer en blijft daar liggen, een enkele keer bonkt ze met haar hoofd tegen de muur. Ik kan er niet tegen, kan het letterlijk niet aanzien.

Mijn eigen onvermogen hier iets zinvols aan bij te dragen vliegt me naar de keel. Ik sta dan bevroren te luisteren naar wat zich vlakbij voltrekt, met bonzend hart en besluiteloos. Zal ik naar haar toegaan, me op de grond laten zakken en meehuilen? Of stap ik er kordaat op af, trek haar overeind, en commandeer haar zichzelf te herpakken? Fluister ik lieve woordjes en aanmoedigingen toe, of is tough love de betere aanpak? Ik heb het allemaal geprobeerd, maar geen formule voor gegarandeerd succes gevonden.

Wat vaak wel helpt, is mediteren. Uiteraard niet tijdens zo’n paniekaanval, maar als haar spanning stijgt gaan we soms samen zitten. In kleermakerszit, knie tegen knie. We houden elkaars handen vast, sluiten onze ogen en halen diep adem. Met een rustige stem geef ik instructies. “Diep inademen, even vasthouden…, blaas nu alle stress uit. Nog een keer. Ontspan je schouders.” Ze hoeft niets terug te zeggen, enkel te luisteren. Zo’n reset helpt echt, ook voor mij.

Een enkele keer gebruiken we hier ook de tuin voor. “Nu lopen we een rondje op je aller-langzaamst. Voel je de grassprietjes tussen je tenen kriebelen?” Een volgend rondje luisteren we naar de vogels, alleen luisteren, zonder iets te zeggen of te vragen. En dan een rondje waar we op de ademhaling letten, precies zoals hij is.

Al sinds Anne klein is, doet meditatie het goed. We begonnen met luisteren naar ‘Stilzitten als een kikker’ van Eline Snel, met briljante luistermeditaties voor kinderen. Zoals ‘je armen en benen voelen als spaghetti’. Vanuit mijn eigen interesse in het Boeddhisme ben ik steeds vaker, zittend naast haar bed, samen body scans gaan doen. Na dit ritueel kon ze rustiger inslapen, en ging ik ook rustiger mijn avond in. Op een gegeven moment vond Anne zelf de hulpmiddelen die ze nodig had — er is een overvloed aan apps met rustgevende meditaties en yoga nidra.

Maar soms is het niet genoeg. Meditaties niet, rennen rond de tuin niet, niets is genoeg. Dan gilt ze, huilt ze, bonkt zo hard ze kan op de trap. En ik sta erbij en kijk ernaar. De zenuwen gieren door mijn eigen lijf en ik weet, ik heb vanavond ook heel wat rust nodig om dit weer van me af te laten glijden. Meditatie, of mijn andere redmiddel: Netflix met een flesje wijn.