Loodzware laatste loodjes

De eindexamens. Ze zijn nog maar een paar maanden weg. En wat wegen die laatste loodjes zwaar. We blijven het tegen haar zeggen. “Nog even Anne, je bent er echt bijna. Dan hoef je nooit meer naar school.”

Ik kan me amper voorstellen hoe zwaar de afgelopen jaren geweest zijn. Iedere dag een situatie in moeten waarin je je ellendig en alleen voelt. Overprikkeld en ongeliefd. Het is een wonder dat Anne dit al die tijd heeft volgehouden. Niet zonder kleerscheuren natuurlijk. Haar wens op een gezellig vriendinnengroepje heeft ze losgelaten; de pauzes brengt Anne door in een apart, rustig lokaal. De dagen op school worden sowieso steeds korter. Het laatste jaar is ze nog maar naar een paar vakken per dag gegaan; na de uitleg van de docent gaat ze het lokaal uit. Het is dan niet vreemd dat klasgenoten haar links laten liggen, of erger, haar vermijden en van een afstandje aanstaren. Ik probeer uit te leggen dat onbegrip en jaloezie mogelijk een rol spelen. “Misschien denken die meiden dat je het mooi voor elkaar hebt met zo’n speciale behandeling.” Haar hoge cijfers zullen daar ook niet bij helpen.

Zo’n bijzondere status maakt het extra uitdagend om groepjes te vormen voor schoolopdrachten. Meestal is Anne überhaupt niet in de les als dat gebeurt, en naderhand kan ze doorgaans geen groepje vinden wat haar erbij wilde hebben. Na overleg met school mocht Anne sommige opdrachten alleen doen. De docent NLT was zo aardig om Anne te vragen of ze met hem in een groepje wilde. Sympathiek bedoeld, maar Anne voelt de knauw.

Nu zijn we er dus echt bijna. En de academische resultaten voorspellen een glansrijk slagen. Niemand ziet de stress en ellende die achter die prachtige cijferlijst schuilt. De uren dat Anne ‘bevroren in de tijd’ voor zich uit staart, niet in staat in beweging te komen door de enorme prestatiedruk die ze voelt. Alle verloren voornemens en nutteloze planningen. De paniek en wakkere nachten. Ik heb haar zo vaak willen verlossen van die misère. Anne vrij willen geven, en zeggen dat ze nooit meer zo’n onveilige omgeving in hoeft. “Lieve schat, je hebt hard genoeg gestreden, het is goed zo, je mag eindelijk rust nemen.” Want wat is een diploma nu waard als je geen enkel idee hebt wat de volgende stap wordt?

Veel, denk ik. Zo zit onze maatschappij nu eenmaal in elkaar. Met een diploma op zak, wat voor schooldiploma dan ook, heb je in ieder geval opties. En aangezien Anne, en haar vader en ik, geen flauw idee hebben waarvan ze nu echt gelukkig zou kunnen worden, is de beste optie dat diploma halen. Ondanks alle pijn en ellende proberen we haar door die laatste loodjes heen te slepen. En zeggen we nog maar eens “Kom op, nog even, je kan dit!”

Of we daar goed aan doen? Dat kan ik over een paar maanden pas zeggen. Nu hangt de aftelkalender aan de keukendeur en is het einde in zicht. Op mijn werk heb ik een dag per week onbetaald verlof opgenomen, zodat ik meer ruimte voel om Anne de steun te bieden die ze mogelijk nodig heeft. Als de toetsweken een indicatie zijn voor de stress op komst, moet ik vol aan de bak. Ik houd mijn hart vast en maak me klaar voor de allerlaatste loodzware loodjes.