Vakantie is niet leuk

Er zijn nog maar weinig echte taboes overgebleven. Zelfs het idee dat op vakantie gaan met je gezin leuk is, is door veel gezinnen losgelaten. En die gezinnen hebben misschien wel klierige kleuters of verveelde pubers, maar geen kind met een diagnose in het autistische spectrum.

Vakantie met mijn gezin is keihard werken. Een weekend in het kwadraat, want langer in tijd en op onbekend terrein. Wat voor anderen vakantie zo fijn maakt – het uit de dagelijkse sleur breken en iedere dag een nieuw avontuur beleven – is precies wat voor Anne vakantie zo vreselijk maakt. Iedere dag brengt onzekerheden en onverwachte situaties. Weg structuur, weg voorspelbaarheid.

Het begint al dagen voor vertrek, de spanning neemt toe en de nachtrust neemt af. Zelf een koffer pakken gaat niet, dat zijn veel te veel keuzes in één keer voor een onbekende situatie, ook nu Anne 16 jaar is. Eigenlijk moeten alle bekende spullen mee, zodat de routine van thuis zoveel mogelijk kan worden nagebootst.

De reis zelf is een kwelling. Lang stilzitten in de auto is ontzettend moeilijk, zeker als je die kleine ruimte moet delen met andere grote lijven die geluid maken en ruiken. Het vliegtuig is niet veel beter. Eenmaal misten we bijna onze vlucht omdat Anne vlak voor vertrek nog snel de wc inschoot en op slot draaide. Even ont-prikkelen terwijl ik bijna ontplofte aan de andere kant van de deur.

Natuurlijk houden we zoveel mogelijk rekening met de beperkingen van ons gezin in het uitzoeken van de bestemming. Vaak naar hetzelfde huis in het buitenland, zodat de omgeving bekend is. Altijd een eigen kamer ter beschikking, om te ont-prikkelen of ontploffen. Zeker niet naar een grote stad, niet alleen vanwege de drukte maar ook uit angst dat Anne kwijtraakt als ze blind wegrent tijdens een uitbarsting. Liefst ergens in de natuur, op een rustig plekje, maar wel met andere kinderen in de buurt voor de afleiding. Het zal niemand verrassen dat het lastig is een ander gezin te vinden dat met ons op vakantie wil gaan. Wie zoekt nu zoveel heisa op in zijn vrije tijd?

Ik vraag me af waarom wij dit onszelf ieder jaar weer aandoen. Iederéén gaat op vakantie, en wat willen we graag normaal zijn. Maar nu, na 16 jaar, kan ik eindelijk toegeven dat het niet leuk is. Niet voor mij, niet voor Anne en niet voor haar broer en vader.

Aan het einde van onze vorige mislukte vakantie heb ik Anne verteld dat het genoeg was, dat ze niet meer mee hoeft. “Je bent volgend jaar 17 jaar en dan mag je thuisblijven, waar je alles kent.” Een grote opluchting ging voelbaar door de lucht, het verdriet en de frustratie vielen weg. Maar al binnen enkele tellen stak de onzekerheid de kop op. “Ben ik niet meer uitgenodigd dan? Mag ik niet meer mee?”

We vinden het allemaal moeilijk om de illusie van een leuke vakantie te laten gaan.