‘Door de rekentoets kan Noëmie niet slagen op het mbo’

TEKST: CHRIS REINDERS

Noëmie (17) heeft haar eerste jaar op het Mediacollege in Amsterdam keurig afgerond. Maar er wacht in februari een fikse hobbel: de mbo-rekentoets. Voor haar is het waarschijnlijk onmogelijk om die succesvol door te komen: ze heeft dyscalculie.

Media-vormgeving

Als haar moeder Sophie en haar vader Medi deze zaterdagmorgen begin juli ook aan de eettafel in hun huis in Assendelft zijn gaan zitten, begint Noëmie spontaan te vertellen over haar studie. Ze volgt de niveau-4-opleiding media-vormgeving. Filmpjes editen. En logo’s ontwerpen. Het zijn een paar voorbeelden van wat ze zoal doet op school. Ze schetst vervolgens nauwkeurig hoe je tot een passend beeldmerk komt. Dat maakte ze onder meer voor een tweedehands kledingbedrijf. ‘Je schrijft drie woorden op die bij het bedrijf passen. Natuurlijk houd je er bij dit bedrijf rekening mee dat het een milieuvriendelijke uitstraling moet hebben. Met behulp van die steekwoorden maak je eerst een tekening en daarna ontwerp je het logo,’ doceert ze.

Veel moeite met rekenen

Rekenvaardigheden waren bij dat alles niet essentieel, stelt ze. Gelukkig maar voor haar: met rekenen heeft ze veel moeite. In groep vijf van de basisschool werd daadwerkelijk vastgesteld dat Noëmie dyscalculie heeft, aldus Sophie. ‘Voor een deel te vergelijken met dyslexie. Maar dyscalculie is toch wezenlijk anders: bij dyslexie heb je het totaalplaatje waardoor je toch de bedoeling duidelijk kunt maken. Mensen hebben immers kennis van de taal. Maar niet iedereen komt zomaar tot een som. Er is niet echt een oplossing voor mensen met dyscalculie. Ook omdat er verschillende varianten zijn: de één kan niet met geld omgaan; een ander kan bijvoorbeeld niet klokkijken.’

Plannen is een probleem

Formules onthouden, vindt Noëmie lastig. ‘En als ik een som voor me krijg, dan weet ik niet waar ik moet beginnen.’ Plannen is ook een probleem. ‘Ik ga dit jaar met de trein naar school. En om zeker te weten hoe laat ik moet vertrekken, reken ik elke dag precies uit hoe laat ik op het station moet zijn. Soms doe ik dat wel vijf keer om zeker te weten dat ik het goed heb.’ Verdrietig maakt het haar allemaal niet. ‘Het is zoals het is. Ik kan er weinig aan doen.’ Frustraties zijn er soms wel. ‘Ook voor ons,’ voegt Medi toe. ‘Het is moeilijk je in haar te verplaatsen. Als we haar helpen, blijkt dat ze een som net wat anders aanpakt dan wij dat doen. Heel lastig.’

Elke week uren bijles

Op de basisschool was er volgens Sophie goed contact met de leerkracht. Op de mavo, die Noëmie volgde voorafgaand aan het mbo, was dat minder het geval. Ook in het eerste jaar op het Mediacollege bleek het moeilijk om contact te leggen met de rekendocent. ‘Maar het is ook niet gebruikelijk dat ouders docenten kunnen spreken over het vak dat ze geven. Scholen hebben daarin veelal een vast stramien: je legt iets neer bij een mentor en hoopt dat daar wat mee gedaan wordt,’ verduidelijkt Sophie. Haar dochter kreeg uiteindelijk een aantal uur bijles rekenen in de week.

Niet te nemen obstakel

Over een paar maanden biedt het Mediacollege zijn tweedejaarsstudenten de rekentoets aan. Verplichte kost en een essentieel element om te kunnen slagen in het mbo. Een herkansing is er eventueel in het vierde jaar. Voor Noëmie is de toets waarschijnlijk een niet te nemen obstakel. Sophie en Medi zien dat met lede ogen aan en zijn een petitie gestart. ‘De kern ervan is dat studenten die het rekenen niet per se nodig hebben voor hun beroep en zich goed staande kunnen houden in de maatschappij, door de toets onterecht worden tegengehouden om te kunnen slagen. Wij vinden het goed dat die toets gemaakt wordt. Ook dat er een cijfer aan wordt gegeven. Maar we willen niet dat die toets bepaalt of studenten zakken of slagen voor hun opleiding. Daar komt ook bij dat studenten op mbo-niveau 3 en 4 een prestatiebeurs hebben en ze de studiefinanciering en het studenten-ov moeten terugbetalen als ze niet binnen tien jaar hun diploma halen. Nu zie je dus dat jongeren geen mbo-opleiding op niveau 3 of 4 beginnen of halverwege afhaken en teruggaan naar niveau 2. Dan zijn de studiekosten namelijk wel een gift.’

Petitie aan minister van Onderwijs

Op 16 april is de petitie in het bijzijn van onder anderen haar ouders door Noëmie aan de toenmalige minister van Onderwijs aangeboden. ‘Daarmee is het wel een beetje uit onze handen genomen. Op dit moment kunnen we niet zoveel. Het is nu een actiepunt voor de minister. In het najaar volgt er een debat in de Tweede Kamer,’ zegt Medi. Wat Sophie tevreden stemt, is dat door het aanbieden van de petitie er prompt meer aandacht is voor dyscalculie. ‘Dat is een enorm pluspunt. En inmiddels wordt de petitie ook gesteund door onder meer JOB MBO, Ouders & Onderwijs en Balans.’

Kijk hier onder meer een uitzending terug van EenVandaag waarin Noëmie en Sophie aan het woord komen. Bekijk ook de belangrijkste punten uit het mbo-debat in de Tweede Kamer op 16 april 2024 en lees o.a. meer over de petitie en over dyscalculie.

Dit artikel verscheen eerder in Balans Magazine 3-2024. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.