Er is niet veel veranderd in 40 jaar tijd

TEKST: CHRIS REINDERS

De drie kinderen uit het gezin De Klerk, Anne-Noor (11), Valentijn (13) en Olivier (14), hebben alle drie dyslexie. ‘Ze moeten hard knokken voor hun kansen,’ stellen hun ouders Jessica (47) en Quintus (49) vast. Steeds weer voor de kinderen moeten opkomen is zwaar, ook in emotioneel opzicht. Helemaal als je bedenkt dat Jessica vroeger op school tegen dezelfde dingen aanliep als haar kinderen nu.

Zo zijn ze geboren

Anne-Noor, Valentijn en Olivier kiezen elk een plekje aan de grote eettafel in de twee-onder-één-kapwoning. Ook hun ouders Jessica en Quintus komen erbij zitten. ‘De dyslexie hebben ze van mij geërfd,’ begint Jessica het gesprek. ‘Zo zijn ze geboren,’ glimlacht ze in de richting van haar kinderen. Voor de gelegenheid heeft Quintus tompouces gehaald. Hij reikt naar de keuken om de twee doosjes te pakken. De roze gekleurde gebakjes erin haalt hij met een mes vakkundig uit elkaar en verdeelt ze vervolgens over het zestal gereedstaande bordjes.

Van de naderende herfst is deze laatste zaterdag in oktober nog weinig te merken in het zonovergoten Spaarndam. De thermometer wijst ‘makkelijk’ twintig graden aan. Op enige afstand klieft met regelmaat een vliegtuig door de strakblauwe lucht. Schiphol is hier duidelijk niet al te ver vandaan. Nee, last hebben ze niet van het luchtvaartverkeer dat zo vlak langs het dorp scheert, bezweren Jessica en Quintus.

Erfelijk bepaald

Als het gebak is weggewerkt, vervolgt Jessica het gesprek. Haar vader en broer hebben ook dyslexie, verklaart ze de erfelijkheid. Ze doet vervolgens kort haar eigen ‘geschiedenis’ uit de doeken. ‘Om mijn dyslexie te maskeren, leerde ik in groep 3 de letterdoos uit mijn hoofd. Maar in groep 4 ging dat niet meer. Dyslexie, was de diagnose. Ik ben daarna geholpen door de oprichter van Maupertuus, Reynier van Kuyck. Hij heeft mij in het regulier onderwijs ondersteund en geleerd om te gaan met mijn dyslexie.’

Jessica is hoofd Human Resources Management bij een vestiging van Blosse Onderwijs. ‘Ik heb nu een team om mij heen met mensen erin aan wie ik kan vragen om mijn mailtjes te controleren of mijn rapporten te lezen. Maar toen ik startte met werken, heb ik het lastig gehad. Sommige bedrijven snappen dyslexie niet. Ik heb een hbo-studie afgerond en een vak geleerd. Ik heb moeite met lezen en schrijven, maar ik heb wel andere kwaliteiten.’

In hokjes

Hun kinderen moeten hard knokken voor de kansen, constateren Jessica en Quintus. ‘Ze worden makkelijk in een hokje geplaatst en er wordt ze verteld dat ze dom zijn. Zo kreeg Anne-Noor (groep 8) bij een opdracht op haar school te horen dat ze die maar niet moest doen. Je kunt dat toch niet, werd erbij gezegd.’ Wat Quintus in het onderwijs van zijn kinderen ook erg stoort, is het voortdurende geëxperimenteer met methodes. ‘Dan weer naar links, dan weer naar rechts. Je blijft een heel schooljaar in de analysefase zitten. En aan het einde ervan krijg je te horen: je kind heeft dyslexie. Dan breekt de zomervakantie aan en in het daaropvolgende schooljaar begint het weer opnieuw.’ Quintus constateert wel verschillen tussen leerkrachten: de ene is de andere niet. ‘Sommigen weten niet hoe ze moeten omgaan met kinderen met dyslexie. Anderen doen juist hun uiterste best in de begeleiding. Gaan op zoek naar informatie en kijken naar oplossingen. Opvallend is dat vooral in de coronaperiode er veel aandacht was voor de kinderen.’ En Jessica vult aan: ‘Je hebt leraren nodig die van het gebaande pad af durven te gaan en niet meteen in de stress schieten als de Citotoets wat minder gemaakt wordt.’

Tegenover school

Jessica en Quintus hebben recent nog recht tegenover de school van Anne-Noor gestaan. Ze kreeg een onvoldoende voor ‘zelfstandigheid’, terwijl zijn dochter volgens Quintus de leraar juist veel werk uit handen nam, omdat ze dat zelf organiseerde. De school had eerder al geadviseerd hun dochter naar het speciaal onderwijs te sturen. ‘Maar daar zeiden ze dat ze geen passende ondersteuning kunnen geven aan een meisje met alleen dyslexie en met een gemiddelde intelligentie. Uiteindelijk is het allemaal goed gekomen. Anne-Noor is nu uit de analysefase en in de ondersteuningsfase. Verontrustend is wel dat ze een enorme achterstand heeft met spelling.’

Opkomen voor de kinderen

Steeds opkomen voor je kinderen en aan de school en leerkrachten ‘de andere kant laten zien’, is vermoeiend. Dat emotioneert ook, zegt Quintus. Jessica bevreemdt het dat de kinderen tegen zaken aanlopen die zij veertig jaar geleden ook tegenkwam. ‘Heel frustrerend en ook lastig om mee te maken. Als een leraar op school zegt dat dyslexie na behandeling overgaat, dan krijg ik last van een soort allergie. Het gaat niet over, je leert ermee omgaan. Wat het lastig maakt voor het onderwijs, dat toch al gebukt gaat onder bezuinigingen en te maken heeft met grote klassen, is dat er vele vormen zijn van dyslexie. Wat voor het ene kind een goede oplossing is, is dat voor een ander juist niet.’

Lees hier meer over waar de kinderen specifiek last van hebben op school. Ook laat Valentijn handige hulpkaartjes zien. En je leest er alles over dyslexie in ons Balans kennisdossier.

Dit artikel verscheen eerder in Balans Magazine 4-2024. Wil je ook ons magazine ontvangen? Word dan nu lid. Bekijk hier de voordelen.